Research code: IR.IAU.SHIRAZ.REC.1403.198
Ethics code: IR.IAU.SHIRAZ.REC.1403.198
Clinical trials code: IR.IAU.M.REC.1403.092
1- گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران،
2- گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران ، naziryy@yahoo.com
چکیده: (5 مشاهده)
زمینه و هدف: چاقی یکی از معضلات بهداشتی مهم در زنان است که با محدودیت خوردن و مشکلات روانی همچون روانرنجوری ارتباط نزدیکی دارد. القای خلق مثبت یا منفی میتواند تأثیر قابل توجهی بر رفتارهای غذایی و کنترل اشتها داشته باشد. در این مطالعه، اثر القای خلق بر میزان محدودیت خوردن در زنان مبتلا به چاقی با سطح متفاوت روانرنجوری مورد بررسی قرار گرفته است.
روش کار: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به روش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون همراه با گروه کنترل اجرا شد. از تعداد 2000 نفر از زنان مبتلا به چاقی مراجعهکننده به مراکز تغذیه در منطقه ۲ تهران در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بودند که 348 نفر پرسشنامه روانرنجوری را تکمیل کردند و پس از احراز ملاکهای ورود و خروج 60 نفر بهصورت هدفمند وارد مطالعه شدند. آزمودنیها به دو گروه زنان با روانرنجوری بالا و پایین (هر گروه 30 نفر) تقسیم شدند. سپس هر گروه، به سه زیرگروه القای خلق منفی، مثبت و خنثی بهصورت تصادفی تقسیم گردید (هر زیرگروه 10 نفر). ابزار پژوهش را پرسشنامه رفتار خوردن داچ (فن اشتراین و همکاران، ۱۹۸۶)، پرسشنامه پنج عاملی نئو (کاستا و مککری، ۱۹۹۲)، میزان خوراکی مصرفی بر حسب کالری و مقیاس آنالوگ بصری خلق تشکیل دادند. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس دو راهه در نرمافزار SPSS23 مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: نتایج نشان داد القای خلق مثبت منجر به افزایش معنادار محدودیت خوردن در زنان دارای روانرنجوری بالا شد؛ به طوری که این زنان در شرایط خلق مثبت نسبت به خلق منفی، سطح بالاتری از محدودیت خوردن را گزارش کردند. یافتههای مرتبط با کالری مصرفی نیز از تأثیر تعامل خلق و روانرنجوری بر رفتار خوردن حمایت کردند. بهطور کلی، یافتهها نقش مهم تعامل خلق و ویژگیهای شخصیتی را در رفتارهای خوردن و مداخلات روانشناسی سلامت نشان میدهند.
نتیجه گیری: نتایج پژوهش بر اهمیت توجه به وضعیت خلقی و ویژگیهای روانشناختی افراد در طراحی مداخلات مدیریت وزن تأکید میکند و بیانگر این است که بهرهگیری از روشهای تقویت خلق مثبت میتواند به بهبود رفتارهای خوردن و کنترل بهتر وزن در این گروه کمک کند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
روانشناسی بالینی