زمینه و هدف: FNA-B(Fine needle aspiration-biopsy)، یک وسیله تشخیصی شناخته شده در ارگانهای مختلف میباشد. از آنجایی که کمتر تهاجمی، سریع و مقرون به صرفه میباشد و به راحتی قابل انجام است، در ارزیابی تودههای مختلف، مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این مطالعه مقطعی ـ تحلیلی(Analytic cross sectional)، بررسی ارزش سیتولوژی ندولها و تودههای پوستی و زیرپوستی به عنوان یک متد تشخیصی در مقایسه با هیستولوژی به عنوان استاندارد طلایی(Gold standard) میباشد. روش بررسی: به این منظور بر روی 95 بیمار دارای ندولها و تودههای پوستی و زیرپوستی مراجعه کننده به بخش پوست بیمارستان حضرت رسول اکرم(ص) تهران و بیمارستان شهید فقیهی شیراز، مطالعه سیتولوژی با انجام دو روش FNA و Scraping انجام شد و نمونههای بیوپسی، Process و با رنگآمیزی H&E(Haematoxylin and Eosin) رنگآمیزی شدند. یافتهها: نمونههایی که جواب هیستولوژی آنها در دسترس نبود و یا به علت عدم کفایت نمونه سیتولوژی، Unsatisfactory تلقی میشدند، از مطالعه حذف گردیدند. شایعترین نمونههای دریافتی مربوط به صورت و پوست سر و سپس اندامها بود و بیشتر مراجعه کنندگان را مردان تشکیل میدادند. تعداد ضایعاتی که با FNA نمونهبرداری شدند، 9/76% در مقابل 1/23% با روش Scraping بود. درصد ضایعات خوشخیم در سیتولوژی و بیوپسی در مقابل ضایعات بدخیم، 2/86% در برابر 8/13% بود. همچنین در این مطالعه، حساسیت و ویژگی سیتولوژی در مورد تشخیص ضایعات بدخیم در مقایسه با هیستولوژی(Gold standard) به ترتیب 9/88% و 2/98% بود. ارزش پیشگویی مثبت و ارزش پیشگویی منفی در سیتولوژی به ترتیب 8/88% و 2/98% بود. نتیجهگیری: در نهایت برای پی بردن به توافق سیتولوژی و بیوپسی، به طور کلی در مورد ضایعات خوشخیم و بدخیم از measure of agreement استفاده شد که کاپای آن 871/0 و 000/0=PV محاسبه گردید که نشانگر توافق بسیار مناسبی بین جوابهای سیتولوژی و هیستولوژی در کل نمونهها است. همچنین در مورد توافق جوابهای سیتولوژی و هیستولوژی از نظر تشخیص دقیق ضایعه نیز، بررسی بعمل آمد که نشان داد در 9/76% موارد، تشخیص سیتولوژی دقیقاً همان تشخیص هیستولوژی بود و در 1/23% موارد، این چنین نبود. بنابراین از تست Chi square برای تفسیر استفاده شد و 000/0=PV محاسبه گردید که نشانگر همخوانی مناسبی است. بنابراین با توجه به سایر مطالعات انجام شده در این زمینه، سیتولوژی میتواند به عنوان یک روش تشخیصی سریع، آسان، ارزان و غیرتهاجمی برای بسیاری از ندولهای پوستی باشد.