Razi Journal of Medical Sciences

fa علائم غیرقابل مشاهده در بیماران مبتلا به ام‌اس: یک تحلیل تماتیک از تجربه زیسته بیماران Invisible Symptoms in Patients with Multiple Sclerosis: A Thematic Analysis of Patients’ Lived Experiences مغز و اعصاب Neurology پژوهشي Research مقدمه: بیماران مبتلا به ام اس علائم مختلفی را تجربه می‌کنند. این علائم ممکن است به دلیل نداشتن نشانه‌های ظاهری کم‌تر مورد توجه قرار بگیرند. پژوهش حاضر با هدف درک مضامین زیربنایی و تجربیات زیسته این بیماران از علائم غیرقابل مشاهده خود انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه کیفی با روش تحلیل تماتیک بازتابی انجام شد. ۱۲ بیمار مبتلا به ام‌اس با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند از میان مراجعین به انجمن ام‌اس تهران در بازه زمانی بهار و تابستان ۱۴۰۴ انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و بر اساس الگوی شش‌گانه‌ای برون و کلارک تحلیل گردید. یافته‌ها: میانگین سنی مشارکت‌کنندگان ۳۵ سال (دامنه: ۲۱ تا ۵۲ سال) بود. تحلیل تماتیک داده‌ها به شناسایی شش تم اصلی انجامید که بیانگر لایه‌های پنهان تجربه زیسته بیماران بودند، شامل تجربه خستگی مداوم و غیرقابل پیش‌بینی، احساس بیگانگی با بدن و هجوم ادراک‌های ناآشنا، زیستن در سایه ترس و حالت گوش‌به‌زنگی مداوم، ادراک از دست دادن کنترل بدنی و شرم همراه آن، کندی شناختی و تردید در توانمندی‌های ذهنی، و تجربه تضاد میان خستگی جسمانی و بی‌خوابی. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که علائم غیرقابل مشاهده تأثیر عمیقی بر تصویر بدنی و سلامت روان بیماران دارد و آنان را در معرض انزوا قرار می‌دهد. این یافته‌ها بر ضرورت توجه پزشکان و پرستاران به علائم ذهنی و روانی در کنار نشانه‌های عینی بیماری و اتخاذ رویکردی همدلانه در ارزیابی و مراقبت تأکید می‌کند. Introduction: Patients with Multiple Sclerosis (MS) experience a wide range of symptoms, some of which may receive less attention due to the absence of visible clinical signs. The present study was conducted to explore the underlying themes and lived experiences of patients regarding their invisible symptoms. Methods: This qualitative study was conducted using a reflective thematic analysis approach. Twelve patients with MS were purposively recruited from individuals referred to the Tehran MS Society during the spring and summer of 2025. Data were collected through in-depth semi-structured interviews and analyzed according to the six-phase framework proposed by Virginia Braun and Victoria Clarke. Results: The mean age of participants was 35 years (range: 21–52 years). Data analysis yielded six main themes reflecting the hidden dimensions of patients’ experiences, including endless and unpredictable fatigue, alienation from the body and the intrusion of unfamiliar sensations, living under the shadow of fear and hypervigilance, loss of bodily control accompanied by shame, cognitive slowing and self-doubt regarding intellectual abilities, and a distressing paradox of an exhausted body despite sleeplessness. Conclusion: Invisible symptoms profoundly affect patients’ body image and psychological well-being, placing them at risk of social isolation. These findings underscore the importance of clinicians’ attention to patients’ subjective psychological and mental symptoms alongside observable clinical signs and highlight the need for an empathetic approach in assessment and care. مولتیپل اسکلروزیس, علائم غیرقابل مشاهده, تحلیل تماتیک. Multiple Sclerosis, Invisible Symptoms, Thematic Analysis. 0 0 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-8636-1&slc_lang=fa&sid=1 Leila Rezaei لیلا رضایی leilarezaei10@ut.ac.ir 3900319475328460090719 3900319475328460090719 No Manijeh Firoozi منیژه فیروزی mfiroozy@ut.ac.ir 3900319475328460090720 3900319475328460090720 Yes Seyed Ehsan Mohammadianinejad سید احسان محمدیانی نژاد ehsan-neuro@yahoo.com 3900319475328460090721 3900319475328460090721 No