Razi Journal of Medical Sciences

fa مقایسه اثربخشی رویکرد درمان شناختی رفتاری و اسکیما تراپی بر سبک‌های مقابله‌ای در افراد با سوء مصرف مواد مخدر Comparison of the Effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy and Schema Therapy on Coping Styles in Individuals with Substance Use Disorder روانشناسی بالینی Clinical Psychiatry پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: امروزه سوءمصرف مواد مخدر با کاهش کیفیتزندگی، افزایش میزان مرگ و میر، تقلیل در ارزشهای اجتماعی و اخلاقی و افزایش رفتارهای مجرمانه، یکی از مهمترین موضوعات مرتبط با سلامت قرار گرفته است. اختلالات روانپزشکی همراه با سوء مصرف مواد مخدر، تأثیرات مخربی را بر سلامت جسمانی، روان شناختی، اجتماعی، خانوادگی و مسائل مربوط به ارتباطات اجتماعی به همراه داشته است و پیامدهای این بیماری هزینههای بسیار گزافی را برای دولتها برجای خواهد گذاشت. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و طرحواره درمانی بر سبک‌های مقابله‌ای در افراد با سوء مصرف مواد مخدر انجام شد. روش کار: روش پژوهش از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش حاضر شامل کلیه افرادی است که مبتلا به سوء مصرف مواد بوده و برای درمان وابستگی خود طی سه ماه (دی تا اسفند 1400) به مراکز ترک اعتیاد دولتی در منطقه 5 شهر تهران مراجعه کردند که از بین آنها با روش نمونهگیری هدفمند تعداد 45 آزمودنی انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه مساوی 15 نفری جایگزین شدند. 12 جلسه روان درمانی شناختی -رفتاری (مایکل فری، 2005) و 15 جلسه طرحواره درمانی (یانگ، 2003) اجرا شد. برای جمعآوری اطلاعات از پرسشنامه راهبردهای مقابلهای لازاروس و فلکمن (1980) بهره برده شد. برای تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS و آزمونهای تحلیل کوواریانس چند متغیره استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که طرحواره درمانی و درمان شناختی/رفتاری بر کاهش سبک مقابله هیجانمدار و افزایش سبک مقابله مسئلهمدار در مرحله پسآزمون تاثیر داشته است و اثرات درمانی آن در مرحله پیگیری ماندگار و پایدار بوده است. همچنین با توجه نتایج تفاوت میانگین گروه طرحواره درمانی با گروه کنترل بیشتر از تفاوت میانگین گروه مداخله شناختی و رفتاری با گروه کنترل بود که این نشان دهنده آن است که طرحواره درمانی اثربخشی بیشتری نسبت به مداخله شناختی-رفتاری بر سبکهای مقابلهای دارد. نتیجه‌گیری: نتیجه‌گیری کلی این است که طرحواره‌درمانی به دلیل تمرکز عمیق‌تر بر ریشه‌های شناختی و هیجانی مشکلات افراد، تأثیر بیشتری بر اصلاح سبک‌های مقابله‌ای دارد. از این رو، می‌توان نتیجه گرفت که طرحواره‌درمانی نسبت به درمان شناختی-رفتاری در بهبود سبک‌های مقابله‌ای، به‌ویژه برای افرادی که نیازمند تغییرات بنیادین در ساختارهای فکری و هیجانی خود هستند، اثربخش‌تر است..  </div> <div style="text-align: justify;"> 1. Raglan GB, Swanson LM, Arnedt JT. Cognitive Behavioral Therapy for Insomnia in Patients with Medical and Psychiatric Comorbidities. Sleep Med Clin. 2019;14(2):167-175. 2. Trenoska Basile V, Newton-John T, Wootton BM. Remote cognitive-behavioral therapy for generalized anxiety disorder: A preliminary meta-analysis. J Clin Psychol. 2022;78(12):<a href="tel:2381-2395">2381-2395</a>. 3. Oettingen J, Rajtar-Zembaty A. Prospect of using schema therapy in working with sex offenders. Psychiatr Pol. 2022;56(6):1253-1267. 4. Joshua PR, Lewis V, Kelty SF, Boer DP. Is schema therapy effective for adults with eating disorders? A systematic review into the evidence. Cogn Behav Ther. 2023;52(3):213-231. 5. He D, Guo Z, Mcclure MA, Mu Q, Jiang B. Cognitive-behavioral therapy for insomnia with objective short sleep duration phenotype: A systematic review with meta-analysis. Sleep Med Rev. 2023;67:101736. 6. Pegg S, Hill K, Argiros A, Olatunji BO, Kujawa A. Cognitive Behavioral Therapy for Anxiety Disorders in Youth: Efficacy, Moderators, and New Advances in Predicting Outcomes. Curr Psychiatry Rep. 2022;24(12):853-859. 7. Dewald-Kaufmann J, de Bruin E, Michael G. Cognitive Behavioral Therapy for Insomnia (CBT-i) in School-Aged Children and Adolescents. Sleep Med Clin. 2019;14(2):155-165. 8. Stefan S, Cristea IA, Szentagotai Tatar A, David D. Cognitive-behavioral therapy (CBT) for generalized anxiety disorder: Contrasting various CBT approaches in a randomized clinical trial. J Clin Psychol. 2019;75(7):1188-1202. 9. Lee SH, Cho SJ. Cognitive Behavioral Therapy and Mindfulness-Based Cognitive Therapy for Depressive Disorders. Adv Exp Med Biol. 2021;1305:295-310. 10. Apolinário-Hagen J, Drüge M, Fritsche L. Cognitive Behavioral Therapy, Mindfulness-Based Cognitive Therapy and Acceptance Commitment Therapy for Anxiety Disorders: Integrating Traditional with Digital Treatment Approaches. Adv Exp Med Biol. 2020;1191:291-329. 11. Carson AJ, McWhirter L. Cognitive Behavioral Therapy: Principles, Science, and Patient Selection in Neurology. Semin Neurol. 2022;42(2):114-122. 12. Stallard P. Evidence-based practice in cognitive-behavioural therapy. Arch Dis Child. 2022;107(2):109-113. 13. Martin S. Using values in cognitive and behavioral therapy: A bridge back to philosophy. J Eval Clin Pract. 2023;29(7):1189-1195. 14. Saulnier CA, Klaiman C, McQueen E. Adaptive Behavior Profiles in Autism Spectrum Disorder. Curr Psychiatry Rep. 2022;24(12):749-756. 15. Harrison SJ, Stergiou N. Complex Adaptive Behavior and Dexterous Action. Nonlinear Dynamics Psychol Life Sci. 2015;19(4):345-94. 16. Hammond L, Joly V, Kapasi A, Kryska K, Andrew G, Oberlander TF, et al. Adaptive behavior, sleep, and physical activity in adolescents with fetal alcohol spectrum disorder. Res Dev Disabil. 2022;131:104366. 17. Pasquini M, Maraone A. Schema Therapy and Obsessive-Compulsive Disorder. Alpha Psychiatry. 2022;23(4):164-165. 18. Videler AC, van Royen RJJ, Legra MJH, Ouwens MA. Positive schemas in schema therapy with older adults: clinical implications and research suggestions. Behav Cogn Psychother. 2020;48(4):481-491.  </div> درمان شناختی رفتاری, اسکیما تراپی, رفتار سازگارانه Cognitive Behavioral Therapy, Schema Therapy, Adaptive Behavior 1 17 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-8004-1&slc_lang=fa&sid=1 Samaneh Salamian سمانه سلامیان 3900319475328460090316 3900319475328460090316 No PhD Student, Department of Health Psychology, Islamic Azad University, Tonkabon Branch, Tonkabon, Iran دانشجوی دکتری، رشته روانشناسی سلامت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تنکابن، تنکابن، ایران. Mostafa Heydari مصطفی حیدری dr.heidari20sh@gmail.com 3900319475328460090317 3900319475328460090317 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University, Tonkabon Branch, Tonkabon, Iran استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تنکابن، تنکابن، ایران Asghar Noruzi اصغر نوروزی 3900319475328460090318 3900319475328460090318 No Assistant Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University, Sari Branch, Sari, Iran استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساری، ساری، ایران.