fa مقایسه اثرات هورمون‌های جنسی و اینترفرون در بروز حملات و شدت ناتوانی در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس عود کننده – بهبود یابنده(RRMS) مغز و اعصاب Neurology پژوهشي Research <p></p><p>    زمینه و هدف: بیماری مولتیپل اسکلروزیس(MS=Multiple sclerosis)، شایع‌ترین بیماری دمیلیناتیو سیستم عصبی مرکزی و علت شایع ناتوانی در جوانان می‌باشد. تفاوت‌هایی که در سیر بالینــی، انواع کلینیکی، پراکندگی جغرافیایی، پاسخ‌دهی به درمان و شیوع جنسی بیماری دیده می‌شود، دال بر وجود نقش عوامل مختلف و چندگانه در بروز این بیماری می‌باشد. یکی از فاکتورهای مهم در سیر بیماری MS، شیوع جنسی آن و تغییراتی است که به موازات نوسانات هورمون‌های جنسی در شدت حملات و علایم بیماری دیده می‌شود. تمامی این شواهد بیانگر نقش احتمالی هورمون‌های جنسی در بیماری MS است. این مطالعه به منظور ارزیابی اثرات درمانی هورمون‌های جنسی در سیر نوع عودکننده- بهبودیابنده MS و مقایسه آن با درمان معمول با اینترفرون صورت گرفت. روش بررسی: مطالعه به روش هم گروهی(Cohort) انجام شد. برای این منظور، نهایتاً 39 بیمار زن که بر اساس معیارهای مک دونالد مبتلا به Relapsing/Remitting MS(RRMS) بودند، در مدت 32 ماه (از دی ماه 1380 تا مردادماه 1383) مورد مطالعه قرار گرفتند. بیماران در 4 گروه قابل تقسیم بودند: گروه A، شامل 11 بیمار که اینترفرون و هورمون جنسی را به صورت توام مصرف می‌کردند، گروه B، شامل 12 بیمار که فقط اینترفرون مصرف می‌کردند، گروه C، شامل 6 بیمار که فقط هورمون جنسی مصرف می‌کردند و گروه D(شاهد)، شامل 10 بیمار که اینترفرون و هورمون جنسی مصرف نکردند. در ابتدا و انتهای مطالعه، میزان ناتوانی بیماران بر اساس جدول EDSS(Expanded disability status scale)، تعداد حملات و متغیرهای دموگرافیک در فرم‌های جمع‌آوری اطلاعات، ثبت و توسط نرم‌افزار آماری(version 11.5)SPSS آنالیز گردیدنــد. در آنالیــز داده‌هــا از شاخص‌های توصیفی و تستهای K.S، Paired T Test، Kruskal-Wallis، Mann-Whitney U و Correlation استفاده شد. یافته‌ها: میانگین سنی بیماران 36/ 28 سال(36/8 SD=) بود که 9 نفر، مجرد و 30 نفر، ازدواج کرده بودند. بیش‌ترین و کمترین میانگین تعداد حملات به ترتیب در گروه‌های D(5/2 حمله) و A(36/1 حمله) دیده شد. درآنالیز تحلیلی نیز ارتباط آماری معنی‌داری بین تعداد حملات و دریافت هورمون جنسی بدست آمد(013/0 P=). همچنین نتایج، نشان دهنده وجود اختلاف آماری معنی‌دار بین EDSS قبل و بعد از درمان(000/0 P= ) و نیز بین تغییرات EDSS با مصرف هورمون جنسی (019/0 P=) بود. این در حالی است که درمان با اینترفرون فقط با تعداد حملات ارتباط آماری معنی‌داری داشت(033/0 P=) و با تغییرات EDSS ارتباطی نداشت(32/0 P=). نتیجه‌گیری: مطالعات مختلف، نتایج متناقضی را در مورد اثرات هورمون درمانی بر سیر بیماری MS نشان داده‌اند. در صورتی که نتایج مطالعه حاضر، مطرح کننده نقش هورمون‌های جنسی در بیماری M‏S است و می‌توان گفت برقراری سطح بالای هورمون‌های جنسی بویژه استروژن(مانند زمان بارداری)، در کاهش حملات موثر است، ضمن آن که تجویز همزمان هورمون‌های جنسی و اینترفرون می‌تواند منجر به کاهش میزان ناتوانی و کاستن از تعداد حملات شود. </p> <p></p><p>    Background & Aim: Multiple sclerosis(MS) is the most common demyelinative disease of central nervous system among young adults. The differences which are seen in clinical types, drug responses and geographical distribution of MS indicate the role of various factors in the etiology, pathogenesis and epidemiology of this disease. In addition, sexual prevalence and alteration of clinical manifestation during pregnancy may strongly suggest an important role for sex hormones. The aim of this study was to compare the impacts of interferon(IFN) and sex hormone as disease modifying agents in relapsing remitting MS(RRMS). Patients and Methods: This cohort study was conducted on 39 women which were supposed to have RRMS according to McDonald criteria. They were evaluated during a 32-month study period from January 2002 to August 2004 in four groups: 11 patients under both sex hormone and IFN(group A), 12 patients under IFN(group B), 6 patients under sex hormone(group C) and 10 patients who received neither sex hormone nor IFN(group D). The progression of disability which was determined using Kurtzke Expanded Disability Status Scale(EDSS) at the beginning and the end of study period, the number of relapses and demographic data were recorded and analyzed using SPSS v.11.5. For statistical analyses k.s, Paired T-Test, Kruskal-wallis, Mann whitney and correlation tests were used. Results: The mean age of patients was 28.36yr. (SD=8.36). The maximum and minimum number of relapses were seen in groups D(2.5 attacks, SD=1.17) and A(1.36 attacks, SD=0.50), respectively. Analysis showed significant statistical relation between number of attacks and sex hormone therapy(P=0.013). Also results demonstrated significant statistical difference in EDSS before and after treatment(P=0.000) and between EDSS changes and sex hormone therapy(P=0.019). IFN therapy influenced only the number of relapses(P=0.033) and did not show any relation with EDSS changes(P=0.32). Conclusion: The therapeutic role of sex hormones is still controversial. However, the results of our study indicate the role of sex hormone in women with RRMS and suggest that high concentration of sex hormones, especially estrogen(e.g during pregnancy), can decrease the number of relapses. Meanwhile, combination therapy with IFN and sex hormone may have a beneficial influence on decreasing the number of relapses and progression of disability. </p> 1 – مولتیپل اسکلروزیس(MS) 2 – هورمون‌های جنسی 3 – اینترفرون 4 - EDSS 1) Multiple Sclerosis 2) Sex Hormone 3) Interferon 4) EDSS 157 164 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-762&slc_lang=fa&sid=1 M.R. Motamed, محمدرضا معتمد 3900319475328460017296 3900319475328460017296 No S.M. Fereshte Nejad سیدمحمد فرشته‌نژاد 3900319475328460017297 3900319475328460017297 Yes M. Khaleghi Panah, مهسان خالقی‌پناه 3900319475328460017298 3900319475328460017298 No