Razi Journal of Medical Sciences

fa مروری جامع بر نقش میکروRNAها، روش‌های شناسایی و اندازه‌گیری، مکانیسم‌های اختلال بیان و کاربردهای احتمالی در سطح بالین به عنوان مارکرهای زیستی تشخیصی، پیش‌آگهی و درمان بیماران مبتلا به سرطان ریه A review on microRNAs’ function, detection and evaluation methods, expression dysregulation mechanisms and possible applications in clinical phase as diagnostic, prognostic and therapeutic biomarkers of lung cancer patients بیولوژی (زیست شناسی) Biology مروري review article میکروRNAها، RNAهای کوتاه اندوژن تک‌رشته‌ای غیرکدکننده‌ی پروتئین می‌باشند که اغلب به عنوان تنظیم کننده‌ی منفی بیان ژن، بعد از فرآیند رونویسی عمل می‌کنند. این مولکول‌ها به صورت فعال در فرآیندهای مهم سلولی مشارکت کرده و در ایجاد بدخیمی‌های مختلف نظیر سرطان ریه دخیل‌اند. سرطان ریه سلول‌های غیرکوچک، با ماهیت هتروژن، بیش از ۸۰% موارد سرطان ریه را شامل می‌شود. اخیراً بررسی الگوی بیان RNAهای تنظیمی غیر کدکننده در بافت‌های سالم و بیمار مورد توجه قرار گرفته و نقش احتمالی میکروRNAها در تنظیم بیان ژن پیشنهاد شده است. یافته‌های رو به افزایش این مولکول‌ها را از نظر عملکرد در دو رده‌ی آنکومیر و یا RNAهای سرکوبگر تومور معرفی می‌نماید. غربالگری گسترده‌ی ژنوم نشان داده است که الگوی بیان میکروRNAهای خاص با پیامد سرطان ریه سلول‌های غیرکوچک مرتبط می‌باشد. از طرفی ارزیابی کمی بیان ژن نشان داده است که میکروRNAهای دارای بیان بالا در بافت سالم، در تومورهای ریه کاهش بیان یافتند که نشانگر نقش احتمالی این مولکول‌ها به عنوان "مهارکننده‌ی تومور" می‌باشد. برعکس، گروه دیگر میکروRNAها نیز که در بافت تومور ریه با افزایش بیان شناسایی و  به عنوان "آنکومیر" معرفی شدند. دراین مقاله مروری قصد داریم به معرفی، ساخت و پردازش و اهمیت میکروRNAها در سلول‌های نرمال و بیمار، بافت سالم و بافت بدخیم ریه، مکانیسم‌های درگیر در اختلال بیان، عملکرد، روش‌های شناسایی و در نهایت کاربرد این مولکول‌ها به عنوان مارکر زیستی در سطح بالین بپردازیم. MicroRNAs are small endogenous single-stranded non-protein-coding RNAs that often act as negative gene regulators at post-transcriptional level. These molecules actively participate in a wide variety of cellular events, and are involved in pathogenesis of different malignancies, e.g. lung cancer. With a heterogeneous nature, non-small cell lung cancer comprises more than 80% of lung cancer cases. As of recent, expression profile of non-protein-coding RNAs have been considered in various normal and morbid tissues, and possible roles of microRNAs in gene regulation have been speculated. Functionally, a growing body of evidence categorizes these molecules as “oncomiRs” and “tumor suppressive RNAs.” Through high through-put screening of genome, it has been demonstrated that the expression pattern of specific microRNAs is associated with the outcome of non-small cell lung cancer. Furthermore, quantitative gene expression assessment has revealed that microRNAs with a high expression level in the normal lung often become down-regulated in lung tumors, indicating their possible role as tumor suppressive microRNAs. On the contrary, another group of microRNAs was found to be up-regulated in lung cancer tissues, hence, the name “oncomiR”. In this article, we will have a review on introduction, synthesis, and processing of microRNAs, and their importance in normal and abnormal cells, normal and cancerous lung tissue, and mechanisms involved in expression dysregulations, function, definition methods, and ultimately, application of these molecules as biomarker in clinic. میکروRNA, سرطان ریه سلول‌های غیرکوچک, تشخیص, پیش آگهی, درمان microRNA (miRNA), Non-small cell lung cancer (NSCLC), Diagnosis, Prognosis, Treatment 101 121 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4992-1&slc_lang=fa&sid=1 Roghayeh Sheervalilou رقیه شیرولیلو Sheervalilour@tbzmed.ac.ir 3900319475328460050024 3900319475328460050024 No ZAUMS دانشگاه علوم پزشکی زاهدان Jafar Shahraki جعفر شهرکی jafar.shahraki@gmail.com 3900319475328460050025 3900319475328460050025 No Zabol Uni of Medical Sci. دانشگاه علوم پزشکی زابل Omolbanin Shahraki ام البنین شهرکی o.shahraki@gmail.com 3900319475328460050026 3900319475328460050026 No ZAUMS دانشگاه علوم پزشکی زاهدان Sakine Shirvalilou سکینه شیرولیلو sakine.shirvaliloo@gmail.com 3900319475328460050027 3900319475328460050027 No IUMS دانشگاه علوم پزشکی ایران Habib Ghaznavi حبیب غزنوی dr.ghaznavi@zaums.ac.ir 3900319475328460050028 3900319475328460050028 Yes Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران