fa تحلیل بقای نیمه پارامتری و پارامتری بیماران مبتلا به بتا تالاسمی ماژور آمار زیستی Biostatistics پژوهشي Research <strong><span style="color:#0070C0;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></span></strong> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بتا </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تالاسمی ماژور بیماری خونی بسیار سختی است که علائم بالینی آن زودرس بوده و از سنین 6-3 ماهگی ظاهر می‌شوند. این بیماری جزء شایع&shy;ترین بیماری‌های تک&shy; ژنی در جهان و ایران می&shy;باشد و چنانچه در اولین سال‌های عمر تشخیص داده نشده و تحت درمان قرار نگیرد منجر به مرگ می&shy;شود. در این مطالعه جهت بررسی عوامل مؤثر بر بقای بیماران بتا تالاسمی ماژور از مدل&shy;های نیمه پارامتری کاکس و پارامتری وایبل استفاده و کارایی آن‌ها مقایسه شد.</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></span><br> <strong><span style="color:#0070C0;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">روش کار</span></span></span></strong>: <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در این مطالعه گذشته‌نگر طولی </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">با به‌کارگیری روش نمونه‌گیری در دسترس </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">از اطلاعات مربوط به 300 بیمار مبتلا به بتا تالاسمی ماژور که در طی سال‌های 1373 تا اواسط سال 1396 به درمانگاه تالاسمی ظفر واقع در شهر تهران مراجعه کرده‌اند، استفاده شد. برای مقایسه مدل‌ها و انتخاب بهترین مدل از ملاک اطلاع آکاییکه استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده&shy;ها با استفاده از نرم‌افزار </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Stata</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> نسخه 13 انجام گرفت.</span></span></span><br> <strong><span style="color:#0070C0;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها: </span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مقادیر ملاک اطلاع آکاییکه برای مدل نیمه پارامتری کاکس و مدل پارامتری وایبل به ترتیب 600/277 </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">211/107 </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌دست آمد</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">. بر اساس هر دو مدل کاکس و وایبل متغیرهای نحوه تزریق خون، سن شروع دسفرال و میزان رسوب آهن در کبد با بقای بیماران رابطه معنی</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">داری داشتند. بر اساس ملاک آکاییکه، کارایی مدل وایبل بهتر از مدل کاکس بود.</span></span></span><br> <strong><span style="color:#0070C0;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">با توجه به مقادیر به دست آمده، مدل پارامتری وایبل برای تحلیل بقای بیماران مبتلا به بتاتالاسمی ماژور نسبت به مدل نیمه پارامتری کاکس کاراتر می&shy;باشد.</span></span></span> <strong>Background: </strong>Beta-thalassemia major is a very severe blood disease, its Clinical signs are premature and appear from 3 to 6 months of age. It is one of the most common monogenic diseases in the world and in Iran, and if it is not diagnosed and treated during the first years of life, it will lead to death. In this study, to check the factors affecting the survival of patients with beta-thalassemia major the semi-parametric Cox and parametric Weibull models were used and their efficiency was compared.<br> <strong>Methods: </strong>In this longitudinal retrospective study, using the available sampling method, data from 300 patients with beta-thalassemia major referred to Zafar&#39;s thalassemia clinic in Tehran during the years 1994 to 2017 were used. To compare the models and select the best model, we used the Akaike information criterion (AIC). Data analysis was performed using Stata software version 13.<br> <strong>Results:</strong> The values of the Akaike information criterion (AIC) for semi-parametric Cox model and the parametric Weibull model were 277.600 and 107.211, respectively. Based on both Cox and Weibull models, the variables of blood transfusion, age of desferal and iron deposition in the liver were significantly associated with the survival of patients. Based on Akaike&#39;s criterion, the efficiency of the Weibull model was better than the Cox model.<br> <strong>Conclusion:</strong> Considering the obtained values, the parametric Weibull model is more efficient than the semi-parametric Cox model for survival analysis of patients with beta-thalassemia major. تحلیل بقا, مدل پارامتری وایبل, مدل نیمه پارامتری کاکس, ملاک اطلاع آکاییکه, بتاتالاسمی ماژور Survival analysis, Parametric Weibull model, Semi-parametric Cox model, Akaike Information criterion, Beta-thalassemia major 62 73 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4196-1&slc_lang=fa&sid=1 Sevda Riyahifar سئودا ریاحی فر sevda.riyahifar@gmail.com 3900319475328460042471 3900319475328460042471 No Iran university of medical sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Nemam-Ali Azadi نمامعلی آزادی azadi84@gmail.com 3900319475328460042472 3900319475328460042472 No Iran university of medical sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Azita Azarkeivan آزیتا آذرکیوان azazarkeivan@gmail.com 3900319475328460042473 3900319475328460042473 No Iranian Blood Transfusion Organization (IBTO) مرکز تحقیقات- درمانگاه تالاسمی، تهران، ایران Jamileh Abolghasemi جمیله ابوالقاسمی Abolghasemi.j@iums.ac.ir 3900319475328460042474 3900319475328460042474 No Iran university of medical sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Asiyeh Ashouri آسیه عشوری a.ashouri@gmail.com 3900319475328460042475 3900319475328460042475 No Guilan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران Parvin Hasanzadeh پروین حسن زاده parvin.hasanzade@gmail.com 3900319475328460042476 3900319475328460042476 No Iran university of medical sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Mahboobeh Rasouli محبوبه رسولی Rasouli.m@iums.ac.ir 3900319475328460042477 3900319475328460042477 Yes Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران