fa تاثیر برنامه درمانی مبتنی بر الگوی روانی- اجتماعی بر بهبود کیفیت زندگی در افراد مبتلا به PTSD ناشی از سوانح سوختگی روانشناسی بالینی Clinical Psychiatry پژوهشي Research <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"><strong>زمینه و هدف: </strong><span style="color:black;">سوختگی عمده&shy;ترین تأثیر را روی کیفیت زندگی بیماران گذاشته و سبب مختل شدن رفاه جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی در آنان می&shy;شود. این پژوهش با هدف تأثیر برنامه درمانی مبتنی بر الگوی روانی- اجتماعی بر بهبود کیفیت زندگی در افراد مبتلا به</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">اختلال استرس پس از سانحه</span></span></span> <span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(Posttraumatic stress disorder-PTSD)</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> ناشی از سوانح سوختگی انجام شد. </span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">روش کار</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">: روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش&shy;آزمون </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&ndash;</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> پس&shy;آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه بیماران مراجعه&shy;کننده به بیمارستان سوانح سوختگی شهید مطهری تهران در سال 1396 بود که با استفاده از نمونه&shy;گیری تصادفی ساده تعداد 30 بیمار با تشخیص </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">PTSD</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزارها شامل مصاحبه نیمه&shy;ساختاریافته تشخیصی بر اساس </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">DSM-5</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، فهرست اختلال استرس پس از ضربه (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">PCL-5</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) و پرسش نامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">WHOQOL-26</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) بود. برنامه درمانی در طی 12 جلسه برگزار شد و پس از گذشت دو ماه مجدد از گروه آزمایش پیگیری به عمل آمد و نتایج با استفاده از تحلیل کواریانس&nbsp; چند متغیره و تی همبسته تحلیل گردید.</span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته&shy; ها</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">: نتایج تحلیل کواریانس چندمتغیری نشان داد مقدار </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به&shy;دست آمده برای ابعاد کیفیت زندگی شامل بعد جسمی (04/0</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p></span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، بعد روانی (03/0</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p></span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، بعد اجتماعی (09/0</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p></span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) و بعد محیط فیزیکی (04/0</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p></span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، در سطح 05/0 معنی&shy;دار است و برنامه درمانی مبتنی بر الگوی روانی - اجتماعی بر ابعاد کیفیت زندگی مؤثر است. نتایج آزمون </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">t</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> وابسته جهت بررسی میزان ماندگاری تأثیر برنامه درمانی هم در سطح 05/0 معنی&shy;دار است.</span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه &shy;گیری</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">: برنامه درمانی روانی- اجتماعی به‌عنوان درمانی مؤثر و ویژه می&shy;تواند برای بهبود کیفیت زندگی افراد دچار اختلال استرس پس از ضربه ناشی از سوختگی استفاده شود.</span></span></span> <strong>Background</strong>: Burn has a major impact on the life quality of patients and disrupts their physical, mental, social and spiritual well-being. The aim of the present study was to investigate the effect of treatment program based on psycho -social model on improving life quality in individuals affected by PTSD resulting from burn.<br> <strong>Methods</strong>: The research method was quasi-experimental with pretest-post-test design with control group. The statistical population included all patients referring to Tehran Shahid Motahari Burn Hospital in 2017. 30 patients with PTSD diagnosis were replaced in two experimental and control groups using a simple randomized sampling method. The research tools were as follows: a diagnostic structured interview based on DSM-5, post-traumatic stress disorder checklist (PCL-5) and World Health Organization Quality of Life Questionnaire (WHOQOL-26). The treatment program was conducted during 12 sessions and was followed up after two months of the experimental group. The results were analyzed using multivariable analysis of covariance and paired-samples T Test.<br> <strong>Results</strong>: The results of multivariate covariance analysis showed that the F value was significant for dimensions of life quality including physical dimension (F=4.398), mental dimension (F=4.810), social dimension (F=8.120), and then, physical environment (F=10.49) (p&le;0.05). Therefore, the treatment program based on psycho-social model is effective on the dimensions of the life quality. The results of dependent t-test were significant to investigate the survival rate of the treatment program.<br> <strong>Conclusion</strong>: The psycho-social treatment program can be used as an effective and special treatment to improve the life quality of individuals with post-traumatic stress disorder due to burns.<br> &nbsp; درمان روانی- اجتماعی, کیفیت زندگی, اختلال استرس پس از ضربه, سوختگی. Psycho-social treatment, Quality of life, Post-traumatic stress disorder, Burn 81 93 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4005-1&slc_lang=fa&sid=1 yousef aazami یوسف اعظمی aazami67@gmail.com 3900319475328460044294 3900319475328460044294 No Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران faramarz sohrabi فرامرز سهرابی asmar567@yahoo.com 3900319475328460044295 3900319475328460044295 No Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران ahmad borjali احمد برجعلی borjali@atu.ac.ir 3900319475328460044296 3900319475328460044296 No Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Noorali Farrokhi نورعلی فرخی farrokhinoorali@yahoo.com 3900319475328460044297 3900319475328460044297 No Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران siamak Farokh Forghani سیامک فرخ فرقانی yaazami@yahoo.com 3900319475328460044298 3900319475328460044298 Yes Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران، بیمارستان حضرت فاطمه (س)، تهران، ایران