fa بررسی تاثیر مداخله ی آموزشی پیشگیرانه بر ارتقای دریافت مکمل های آهن در دانش آموزان دختر دبیرستانی: کاربردی از مدل اعتقاد بهداشتی آموزش بهداشت Educational Health پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف</span></span></strong>: <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">دختران نوجوان به علت افزایش نیاز به ریز و درشت مغزی‌ها در دوران بلوغ و نیز دوره‌های قاعدگی یکی از گروه‌های پر خطر افزایش شیوع کم خونی فقر آهن محسوب می‌شوند و از آنجائی که در بسیاری از جوامع میزان آهن جذب شده از مواد غذایی برای تامین نیاز افراد کافی نیست بنابراین مصرف مکمل آهن جزئی ضروری برای کنترل کم خونی فقر آهن به شمار می‌رود. به همین منظور این مطالعه با هدف تعیین تاثیر مداخله‌ی آموزشی پیشگیرانه بر ارتقای دریافت مکمل‌های آهن در دانش‌آموزان دختر دبیرستانی انجام گردید.</span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">روش کار</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">: در</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مطالعه ی</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نیمه</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تجربی حاضر،140 نفر از</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">دانش آموزان دختر دبیرستانی شهر مشهد (گروه آزمون و کنترل هر یک 70 نفر) شرکت داشتند. ابزار</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">گردآوری</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">داده‌ها</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">پرسشنامه‌های</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">اطلاعات</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">جمعیت شناختی،</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">سؤالات</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">آگاهی</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و سازه‌های</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">الگوی</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">اعتقاد</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بهداشتی</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه‌ی مصرف مکمل آهن بود. پس از انجام پیش آزمون، مداخله‌ی آموزشی برای گروه آزمون اجرا شد و پس آزمون در دو بازه ی بلافاصله و 3 ماه پس از آن انجام گرفت. داده‌ها با استفاده از آمارهای توصیفی و آزمون‌های آنالیز واریانس داده‌های تکراری و تی مستقل در نرم‌افزار </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS v19</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.</span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">: قبل از مداخله</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">دو</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">گروه</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">از</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نظر</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">کلیه</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">متغیرها</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">سازه ها</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تفاوت</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">معناداری</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نداشتند </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(05/0</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p></span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">). </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">پس از مداخله بین دو گروه از نظر متغیرهای آگاهی </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(01/0=</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، منافع </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(03/0=</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و موانع درک شده </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(002/0=</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، خودکارآمدی </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(01/0=</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و رفتار مصرف مکمل آهن </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(005/0=</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> اختلاف آماری معناداری مشاهده شد</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">: مداخله ی آموزشی بر اساس الگوی اعتقاد بهداشتی می‌تواند در ارتقای آگاهی و ادراکات شناختی رفتاری دختران نوجوان موثر باشد.</span></span></span> <strong>Background</strong>: Iron supplementation is a necessary component of programs to control iron deficiency anemia because in many populations, the amount of iron absorbed from the diet is not sufficient to meet many individuals&rsquo; requirements and it can lead to increased prevalence of iron deficiency among adolescents that are one of high risk groups. This study aimed to determine the effect of preventive educational intervention for promoting iron supplement use in high school female&rsquo;s students.<br> <strong>Methods</strong>: In this quasi-experimental study, 140 high school girl students from Mashhad participated during 2016-2017 (test group n=70 and control group n=70). The research tools included one questionnaire of demographic information, knowledge and the HBM constructs regarding iron consumption. After collecting pre-test data, the educational intervention was implemented for adolescent girls in the test group & the post-tests were carried out immediately and three months after the intervention ended. The data were analyzed using appropriate statistical tests through SPSS software v.19.<br> <strong>Results</strong>: Before the study, both groups had not any significant difference in all variables and constructs (p>0.05). After intervention a significant difference was reported between the test and control group concerning knowledge (p=0.01), perceived barrier (p=0.002), perceived benefit (p=0.03), self-efficacy (p=0.01) and iron consumption (p=0.005).<br> <strong>Conclusion</strong>: Health education programs which are based on health belief model can be effective in promoting health awareness, and cognitive perceptions and behavior high school girl students. مدل اعتقاد بهداشتی, مداخله آموزشی, مصرف مکمل آهن, نوجوانان, دختر Health belief model, Educational intervention, Iron supplementation, Adolescent, Girl 31 42 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3717-1&slc_lang=fa&sid=1 Mastoureh Sadat Ghoreishi مستوره سادات قریشی GHOREISHIM1@MUMS.AC.IR 3900319475328460041339 3900319475328460041339 No Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Aida Abusalehi آیدا ابوصالحی AIDA_ABUSALEHI@YAHOO.COM 3900319475328460041340 3900319475328460041340 No Neyshabur University of Medical Sciences, Neyshabur, Iran. دانشگاه علوم پزشکی نیشابور، نیشابور، ایران Nooshin Peyman نوشین پیمان peymann@mums.ac.ir 3900319475328460041341 3900319475328460041341 Yes Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Hadi Tehrani هادی طهرانی TEHRANIH@MUMS.AC.IR 3900319475328460041342 3900319475328460041342 No Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.