fa مطالعه علل مرگ و عوامل موثر بر آن در جانبازان ایرانی؛ بین سال‌های 1359 لغایت 1381 پزشکی اجتماعی Community Medicine پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl" dir="rtl"><strong>    زمینه و هدف: </strong>نخستین قدم در تحقیقات اپیدمیولوژی مطالعه الگوی مرگ و میر می‌باشد. این تحقیق، با 2 هدف اصلی توصیف علل مرگ و فاصله زمانی مجروح شدن تا زمان فوت و ارتباط احتمالی این 2 متغیر با فاکتورهای جانبازی در جانبازان متوفی کشورمان انجام شد، همچنین رابطه علل مرگ و فاصله زمانی مجروح شدن تا زمان فوت با برخی متغیرهای جانبازی همچون نوع مجروحیت بررسی گردید. </p><p dir="rtl"><strong>روش کار: </strong>این مطالعه به صورت گذشته نگر انجام شد. بدین منظور، از بین تمامی موارد جانبازان متوفی که در فاصله زمانی 30/6/1359 لغایت 29/12/1381 فوت نموده بودند و اطلاعات فوت آنها در بنیاد جانبازان ثبت شده بود(8304 مورد)، 1709 مورد به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده مورد بررسی قرار گرفتند. </p><p dir="rtl"><strong>یافته‌ها: </strong>1239 نفر(0/85%) متاهل و 215 نفر(7/14%) مجرد بودند. میانگین درصد جانبازی 7/14% ± 3/24% بود. از نظر نوع مجروحیت 486 نفر(5/28%) مجروحیت اعصاب و روان، 1167 نفر(4/68%) مجروحیت فیزیکی و 371 نفر(7/21%) مجروحیت شیمیایی داشتند. بیش‌ترین علت فوت مربوط به بیماری‌ها(4/65%) و در درجه دوم حوادث و تصادفات(7/24%) بود. شایع‌ترین بیماری منجر به فوت، بیماری قلبی با شیوع 0/35% بود. کمیسیون پزشکی در 170 مورد(1/10%) فوت را مرتبط با جنگ و در 1387 مورد(4/82%) فوت را غیر مرتبط با جنگ تشخیص داد. فراوانی نسبی علل مختلف مرگ و همچنین انواع بیماری‌های منجر به مرگ در جانبازان با انواع مختلف مجروحیت متفاوت بود، به گونه‌ای که فراوانی خودکشی در جانبازان اعصاب و روان(21%) در مقایسه با جانبازان غیر اعصاب و روان(3%) بیش‌تر بود(05/0 P< - تست مجذور کای). همچنین فراوانی بیماری ریوی از میان بیماری‌های منجر به مرگ در جانبازان شیمیایی(32%) در مقایسه با جانبازان غیرشیمیایی(19%) بیش‌تر بود(05/0 P< - تست مجذور کای). فاصله زمانی مجروحیت تا فوت نیز در گروه‌های مختلف جانبازی متفاوت بود(05/0 P< - ANOVA ). </p><p dir="rtl"><strong>نتیجه‌گیری کلی: </strong>نتایج این مطالعه نشان داد که بیش‌ترین علت منجر به فوت در جانبازان همچون جمعیت عمومی و بر خلاف پرسنل نظامی، بیماری‌ها است و سهم کمتری به حوادث مربوط می‌شود. تفاوت علل مرگ در متوفیان با انواع متفاوت مجروحیت، به معنی نیازهای بهداشتی متفاوت در گروه‌های مختلف جانبازان می‌باشد، که پیشنهاد می‌گردد مورد توجه مدیران بهداشت و درمان سازمان امور جانبازان قرار گیرد. </p> <p><strong></strong></p><p><strong>    Background & Objective:</strong> The first step in epidemiological researches is to study patterns of mortality. The aim of this study was to assess causes of death, duration between injury and death, and the probable correlation between them and some variables such as kind of injury. </p><p><strong>Method: </strong>This study was a retrospective one. Through an available sampling, we sampled 1709 of 8304 deceased veterans between 1979 and 2004 whose data was registered in veterans’ foundation. </p><p><strong>Results: </strong>1239 of the cases(85%) were married and 215(14.7%) were single. Mean disability percent was 24.3±14.7. Kind of injury was psychiatric in 486(28.5%), physical in 1167(68.4%) and chemical in 371(21.7%). The most frequent causes of death were disease(65.4%) and accidents or unintentional injuries(24.7%). The most common disease causing death was cardiac disease(35%). In 170 cases(10.1%) death was due to war, and in 1387(82.4%) death was not related to war. Relative frequency of each cause of death or kind of disease(as a cause of death) was different among veterans with various kinds of injury. While relative frequency of suicide in psychiatric and non-psychiatric veterans was 21% and 3%(P<0.05-X² test), relative frequency of pulmonary disease in chemical and non-chemical veterans was 32% and 19% respectively(P<0.05-X² test). Duration between injury and death was also different among veterans with various kinds of injury(P<0.05-independent t-test). </p><p><strong>Conclusion: </strong>This study showed diseases as the most common cause of death in veterans which is similar to mortality profile of normal population, not similar to military personnel mortality. Various causes of death in veterans with different kinds of injury indicate various health needs in this population which should be taken into account by health and treatment supervisors of veterans’ foundation. </p> ،مرگ و میر،علل مرگ،جانبازان 1) Mortality 2) Causes of Death 3) Veterans 29 38 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-502&slc_lang=fa&sid=1 S.A Tavallaii سیدعباس تولایی 3900319475328460015823 3900319475328460015823 No S Assari شروین آثاری 3900319475328460015824 3900319475328460015824 Yes M Ghanei مصطفی قانعی 3900319475328460015825 3900319475328460015825 No H Khedmat حسین خدمت 3900319475328460015826 3900319475328460015826 No F Alaedini فرشید علاءالدینی 3900319475328460015827 3900319475328460015827 No Z Naderi زهره نادری 3900319475328460015828 3900319475328460015828 No