fa مروری بر تکنیک هادرون درمانی فیزیک‌پزشکی Biophysics مروري review article <p dir="RTL" style="text-align: justify;">با وجود پیشرفت‌های زیاد در پرتو درمانی افت نمایی فوتون‌‌‌های اولیه بواسطه‌‌‌ی ماهیت برهمکنش فوتون با ماده به عنوان اصلی ترین چالش باقی مانده است. فوتون‌‌‌ها برد خوش- تعریفی ندارند و دز آن‌‌‌ها به طور نمایی کاهش می‌‌‌یابد، لذا، اندام‌‌‌های قبل و پس از ناحیه‌‌‌ی مورد نظر، دز قابل توجهی دریافت می‌‌‌کنند. امروزه، تکنیک‌‌‌های جدید بر پایه باریکه‌‌‌های ذرات باردار پروتون و کربن در بسیاری مراکز پرتو درمانی در سراسر جهان گسترش یافته‌‌‌اند. ذرات باردار مذکور در انتهای بردشان چگالی یونش بالایی دارند و بیشتر انرژی‌‌‌شان را در انتهای مسیر آزاد می‌‌‌کنند که به صورت قله‌‌‌ای با یک فرود نهایی شدید به نام قله‌‌‌ی براگ ظاهر می‌‌‌شود. برتری‌‌‌های فیزیکی برای مقاصد درمانی، نظیر؛ برد خوش- تعریف، و فقدان دز خروجی، ذرات باردار را به ابزار بسیار خوبی برای انتقال دُز فیزیکی بیشتر به بافت سرطانی و در عین حال دز کمتر به بافت سالم اطراف، تبدیل کرده است. علاوه بر برتری فیزیکی می توان به خواص مطلوب رادیوبیولوژیکی آنها اشاره نمودو بدین ترتیب احتمال کنترل تومور نیز افزایش می یابد. با این همه، مقداری دز ناخواسته‌‌‌ی ناشی از نوترون‌‌‌ها و فوتون‌‌‌های ثانویه، به نواحی دور از بافت هدف، دغدغه ای است که جای خود را دارد. تا دهه 90 میلادی درمان با باریکه‌‌‌های پروتونی تنها در مراکز تحقیقاتی انجام می‌‌‌شد. پس از آن مراکز بیمارستانی مخصوص درمان با ذرات باردار مشغول به کار شدند و با توسعه روزافزون اینگونه مراکز هزینه‌‌‌های کلی درمان نیزتاحدودی کاهش یافته و این روند با احداث مراکز جدید در حال ادامه است.</p> <p style="direction: ltr;">Despite major progress in radiotherapy, exponential attenuation of initial photons due to the nature of their interaction with matter has remained as the most important challenge. Photons have no well-defined range and their doses are reduced exponentially. Therefore, tissues located before and after the tumors receive a significant dose. Today, new techniques based on proton and carbon charged particle beams have been developed in many radiotherapy centers around the world. These charged particles have a high density of ionization at the end of their ranges and most of their energy is released at the end of the path which appears as a peak with a sharp final descent called Bragg peak. Physical advantages for therapeutic purposes, such as well-defined range and the absence of exit dose have made charged particles as very good tool for delivering higher physical dose to the cancerous tissues while lower dose to surrounding healthy tissue. In addition to superior physical properties, the charged particles also possess favorable radiobiological properties which increase tumor control probability. However, some unwanted doses from secondary neutrons and photons found in areas far from the target tissue is an ongoing concern. Until the 1990s, treatment with proton beams was done only in research centers. Afterwards, hospital-based centers started using charged particles for clinical purposes. With increasing development of these centers, the overall cost of treatment is somewhat reduced and this trend is continuing with the construction of new centers</p> هادرون درمانی, پرتودرمانی با ذرات باردار پروتون و کربن, سیستم تحویل دز, شتاب دهنده های پزشکی. Hadrontherapy, Radiotherapy with proton and carbon ions, Dose delivery systems, Medical accelerators. 52 67 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2605-17&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Mohammad Javad Mortazavi سید محمد جواد مرتضوی mmortazavi@sums.ac.ir 3900319475328460034860 3900319475328460034860 No Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران. Seyed Mohamad Amin Hosseini سید محمد امین حسینی hosseini_sma@sums.ac.ir 3900319475328460034861 3900319475328460034861 Yes Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Seyed Bijan Jia سید بیژن جیا jiabijan@gmail.com 3900319475328460034862 3900319475328460034862 No University of Bojnord, Bojnord, Iran دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران Seied Rabi Mahdavi سیدربیع مهدوی srmahdavi@hotmail.com 3900319475328460034863 3900319475328460034863 No Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Alireza Mehdizadeh علیرضا مهدیزاده alireza.mehdizadeh@gmail.com 3900319475328460034864 3900319475328460034864 No Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز ایران