fa اثرات دود قلیان و استرس بی‌حرکتی بر میزان فعالیت آنزیم‌های آلکالین فسفاتاز و کراتین کیناز سرمی در موش‌های صحرائی ماده آموزش بهداشت Educational Health پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف</strong>: مطالعات نشان می‌دهند که بین فعالیت برخی آنزیم‌ها و سبک زندگی ارتباطاتی وجود دارد. هدف این مطالعه تعیین اثرات دود قلیان و استرس بی‌حرکتی بر میزان فعالیت آلکالین فسفاتاز و کراتین کیناز سرمی در موش‌های صحرائی ماده می‌باشد.</p> <p dir="RTL"><strong>روش کار</strong>: این تحقیق، یک تحقیق تجربی- آزمایشگاهی بود. موش‌های صحرائی ماده نژاد ویستار به گروه‌های 7 سری شاهد، دریافت‌کننده دود قلیان، تحت بی‌حرکتی، دریافت‌کننده دود قلیان و بی‌حرکتی تقسیم شدند. دود تنباکو 10 بار طی دوره‌های 10 دقیقه‌ای و 5 دقیقه استراحت بینشان و بی‌حرکتی مزمن طی دو نوبت 2 ساعته روزانه انجام شد. پس از 7 هفته، نمونه‌های خونی تهیه و فعالیت آنزیم‌ها در سرم با اسپکتروفتومتری اندازه‌گیری شد. داده‌ها توسط آنالیز واریانس یک‌طرفه بین گروه‌ها مورد مقایسه قرار گرفتند.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها</strong>: فعالیت سرمی کراتین کیناز و آلکالین فسفاتاز در موش‌های تحت بی‌حرکتی دریافت‌کننده دود قلیان نسبت به گروه دریافت‌کننده دود قلیان یا گروه تحت بی‌حرکتی، به‌طور معناداری بیشتر بود (مقادیر <span dir="LTR">p</span> به ترتیب 012/0، 009/0، 047/0 و 046/0) که نشان‌دهنده اثر هم‌افزایی این دو عامل بر سطح آنزیم‌ها می‌باشد. علاوه بر این، فعالیت این آنزیم‌ها در موش‌های دریافت‌کننده دود قلیان نسبت به گروه تحت بی‌حرکتی بیشتر بود (مقادیر <span dir="LTR">p</span> به ترتیب برابر با 031/0 و 048/0).</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه‌گیری</strong>: این تحقیق نشان داد که شیوع مصرف قلیان و بی‌حرکتی در ایران، خطری جدی برای سلامتی افراد محسوب می‌شود. ضرورت کنترل این عوامل و اطلاع‌رسانی علمی بیشتر در راستای تأمین سلامت افراد جامعه، امری اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد.</p> <p><strong>Background</strong>: Various studies indicate that there is association between life style and various enzyme activities. This study was conducted to determine the effects of waterpipe smoking and immobilization on serum creatine kinase and alkaline phosphatase activities in female rats.</p> <p><strong>Methods</strong>: In this experimental study female Wistar rats were divided into control, waterpipe smoking, immobilized, and immobilized waterpipe smoking groups of 7 in each. Exposure to waterpipe smoke was performed 10 times/day for 10min with 5 min resting time interval and animals were chronically immobilized twice a day for 2 hr each time. After 7 weeks, blood samples were collected using cardiac puncture technique and enzyme activity was measured using spectrophotometry. The data were compared statistically between groups using ANOVA.</p> <p><strong>Results</strong>: Serum creatine kinase and alkaline phosphatase activity was significantly higher in immobilized waterpipe smoking than immobilized or waterpipe smoking rats (p=0.009, 0.012 and 0.046, 0.047, respectively). Moreover, the enzyme activity was higher in waterpipe smoking than immobilized rats (p= 0.031 and 0.048, respectively).</p> <p><strong>Conclusion</strong>: Our findings indicate that prevalence of waterpipe smoking and immobilization in our society is a serious threat to health. The necessity to control these factors and publicizing the related information seems inevitable for public health.</p> <p></p> کراتین کیناز, آلکالین فسفاتاز, دود قلیان, بی‌حرکتی, موش صحرائی Creatin kinase, Alkalin phosphatase, Waterpipe smoke, Immobilization, Rat 95 101 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-1764&slc_lang=fa&sid=1 Rahim Ahamdi رحیم احمدی rahahmadi2001@yahoo.com 3900319475328460031014 3900319475328460031014 No PhD, Assistant Professor, Department of Physiology, Faculty of Science, Azad Isalmic University, Hamedan Branch, Hamedan, Iran استادیار و دکترای فیزیولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، دانشکده علوم پایه، گروه فیزیولوژی، همدان، ایران. Elnaz Naghavi الناز نقوی Paradise00751@yahoo.com 3900319475328460031015 3900319475328460031015 Yes MSc student, Department of Physiology, Faculty of Science, Azad Isalmic University, Hamedan Branch, Hamedan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، دانشکده علوم پایه، گروه فیزیولوژی، همدان، ایران Sedigheh Molaei صدیقه مولایی molaei.sedigheh@gmail.com 3900319475328460031016 3900319475328460031016 No Student of Medicine, School of medicine, student Research Committee, Qum University of Medical Sciences, Qum, Iran دانشجوی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، دانشکده پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، قم، ایران