fa اپیدمیولوژی سرطان کولورکتال: میزان بروز، مرگ و میر، بقاء و عوامل خطر آن اپیدمیولوژی Epidemiology مروري review article <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف</strong>: یکی از شایع‌ترین سرطان‌های دستگاه گوارش در ایران و سایر نقاط جهان سرطان کولورکتال است. سرطان کولورکتال چهارمین علت منجر به مرگ بر اثر سرطان در سرتاسر جهان می‌باشد. سالیانه حدود یک میلیون مورد جدید سرطان کولورکتال در سرتاسر جهان شناسایی و نزدیک به نیم میلیون از آن‌ها به علت این بیماری می‌میرند.</p> <p dir="RTL"><strong>روش کار</strong>: در این مطالعه مروری با استفاده از کلمات کلیدی بروز، شیوع، مرگ و میر، بقا، عوامل خطر مرتبط با سرطان کولورکتال در پایگاه‌های اطلاعاتی <span dir="LTR">PubMed, Elsevier, Google scholar , SID, Scopus</span> جستجوی کاملی انجام گرفت سپس&nbsp; مطالعات مرتبط و معتبر طی بیست سال اخیر (1993 الی 2014 ) گردآوری و مورد بررسی قرار گرفتند.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها</strong>: بالاترین میزان بروز سرطان کلورکتال مربوط به آمریکای شمالی، استرالیا، نیوزیلند، اروپای غربی و ژاپن میزان بروز متوسط مربوط به مناطق جنوبی آمریکای جنوبی و کمترین میزان بروز مربوط به آفریقا، آسیای جنوبی و مرکزی بود. میزان بروز&nbsp; استاندارد شده سنی در ایران از 34/2 ( سیستان و بلوچستان) تا 62/17 در هر 100 هزار نفر ( تهران) متفاوت بود. روندی صعودی در میزان بروز و مرگ و میر سرطان کلورکتال در ایران مشاهده گردید. میزان بقای سرطان کولورکتال در جهان 13 تا 66 درصد و در ایران 47 تا 50 درصد برآورد گردیده است. عمده‌ترین عوامل خطرزای سرطان کولورکتال شامل رژیم غذایی پر چرب و کم فیبر، چاقی و عدم فعالیت فیزیکی، مصرف سیگار و الکل، سابقه‌ی خانوادگی و سن بوده‌اند.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه‌گیری</strong>: با توجه به روند صعودی میزان بروز و مرگ و میر سرطان کلورکتال در ایران اجرای برنامه‌های پیشگیری از ابتلا به این سرطان از جمله برنامه غربالگری، اصلاح رژیم غذایی و آموزش سبک زندگی سالم ضروری به نظر می‌رسد.</p> <p><strong><em>Abstract</em></strong></p> <p><strong>Background</strong>: Colorectal cancer is one of the most common cancers of gastrointestinal tract in Iran and the other parts of the world. Colorectal cancer is the fourth leading cause of cancer death in throughout the world. Almost every year recognizes one million new cases of colorectal cancer that nearly half a million of them die due to this disease.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> In this review study, a thorough investigation in Scopus, SID, Google Scholar, Elsevier and PubMed databases was conducted using keywords associated with colorectal cancer including; incidence, prevalence, mortality and&nbsp; survival rates and the risk factors. Then the valid related articles published during the last two decades (1993-2014) were collected and evaluated.</p> <p><strong>Results:</strong> The highest incidence rate of colorectal cancer was related to North America, Australia, New Zealand, Western Europe and Japan. The average incidence rate was related to Southern regions of South America and the lowest incidence rate was related to Africa, South and Central Asia. In Iran, the age-adjusted incidence rate of the disease was differ from 2.34 to 17.62 per 100,000 in Sistan-Baluchestan and Tehran respectively. An upward trend was observed in incidence and mortality rate of the disease in Iran. The survival rate for colorectal cancer in the world and Iran was estimated 13% - 66% and 47% - 50% respectively.&nbsp; The main risk factors for the disease were the high-fat and low-fiber diet, obesity,&nbsp; physical inactivity, smoking, alcohol consumption, family history and age.</p> <p><strong>Discussion and conclusion: </strong>According to the upward trend in incidence and mortality rate of colorectal cancer in Iran, implementation of cancer prevention programs such as; screening, dietary modification and healthy life style education is necessary.</p> سرطان کولورکتال, بروز, مرگ و میر , بقا, عوامل خطر. colorectal cancer, incidence, mortality, survival, risk factors. 41 50 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2098-3&slc_lang=fa&sid=1 Sajjad Rahimi Pordanjani سجاد رحیمی پردنجانی sajadrahimip@gmai.com 3900319475328460032939 3900319475328460032939 No Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران Najiballah Baeradeh نجیب با اراده n.baerade@yahoo.com 3900319475328460032940 3900319475328460032940 Yes Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Mohammad Hassan Lotfi محمد حسن لطفی n.btytytytyaerade@yahoo.com 3900319475328460032941 3900319475328460032941 No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Behrad Pourmohammadi بهراد پورمحمدی behrad46@yahoo.com 3900319475328460032942 3900319475328460032942 No Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران