fa برآورد تعداد موارد مرگ قلبی- عروقی، سکته قلبی و بیماری مزمن انسداد ریوی ناشی از تماس با آلاینده دی اکسید گوگرد در هوای شش شهر صنعتی ایران قلب و عروق Cardio Muscular Disease پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف</strong>: آلودگی هوا به عنوان یکی از مضرات توسعه ناپایدار بدون ملاحظات زیست محیطی، علاوه بر تخریب محیط زیست، سبب اثرات بهداشتی کوتاه و بلند مدت زیادی می‌گردد؛ بنابراین تحقیق حاضر با هدف کمی سازی و برآورد پیامدهای بهداشتی منتسب به آلاینده <span dir="LTR">SO₂</span> در شش شهر (تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز و ارومیه) در سال 1390 با استفاده از مدل <span dir="LTR">AirQ</span> انجام گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong>روش کار</strong>: ابتدا داده‌های خام مربوط به آلاینده <span dir="LTR">SO₂</span> از سازمان‌های محیط زیست شهرهای تحت بررسی اخذ گردید. سپس طبق معیارهای <span dir="LTR">WHO</span> و برنامه نویسی در نرم افزار <span dir="LTR">Excel</span>، شاخص های مورد نیاز در نرم افزار <span dir="LTR">AirQ</span> محاسبه گردید، در نهایت نتایج به صورت موارد مرگ و میر در قالب جداول و گراف ارائه گردید.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها</strong>: نتایج نشان داد متوسط غلظت سالیانه <span dir="LTR">SO₂</span> در شهرهای تهران، مشهد، شیراز، اصفهان، تبریز و ارومیه به ترتیب 49، 31، 11، 12، 21 و 76 <span dir="LTR">&micro;g/m³</span> می‌باشد. بیشترین و کمترین تعداد تجمعی مرگ قلبی عروقی منتسب به آلاینده <span dir="LTR">SO₂</span> مربوط به شهر ارومیه و تبریز به ترتیب 89 نفر با جزء منتسب 64/5 و 32 نفر با جزء منتسب 91/0 است.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری</strong>: میزان آلودگی در کلان شهرهای ایران روز به روز افزایش یافته و شدیدتر می‌شود، بنابراین نیازمند توجه هرچه بیشترمسئولین و متخصصین امر جهت کنترل آلودگی هوا می‌باشد.</p> <p><strong>Background</strong>: Air pollution is one of the disadvantages of unsustainable development cause to short and long term sanitary effects without consideration of environment in addition to destruction of environment. Therefore, the present research was conducted with the purpose of quantifying and estimating of health endpoints related to SO2 pollutants in six cities (Tehran, Mashhad, Isfahan, Shiraz and Tabriz) by using AirQ model during 1390.</p> <p><strong>Methods</strong>: At first, the raw data related to SO2 pollutant was received from environmental organizations of the under review cities. Then, according to WHO criterion and programming in Excel software, required parameter in AirQ tool was calculated and finally results are presented in tables for death.</p> <p><strong>Results</strong>: the results showed that, annual average concentration of SO2 in Tehran, Mashhad, Shiraz, Isfahan, Tabriz and Urmia are 49, 31, 11, 12, 21 and 76 mg/m3 respectively. The maximum and minimum of accumulative cases of cardiovascular mortality attributed to SO2 is related to Urmia and Tabriz cities that were 89 cases with 5.64 attributable proportion and 32 cases with 0.91 attributable proportions respectively.</p> <p><strong>Conclusion</strong>: The rate of air pollution in large cities of Iran is increased and become more intense day to day. Thus, this issue needs to pay more attention of officials and specialists for air pollution control.</p> خطر نسبی, جزء منتسب, دی اکسید گوگرد, کلانشهر, مدل AirQ Relative risk, Attributable proportion, Sulfur dioxide, Metropolis, AirQ Model 12 21 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2339-1&slc_lang=fa&sid=1 majid kermani مجید کرمانی majidkermani@yahoo.com 3900319475328460043766 3900319475328460043766 No Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران mina aghaei مینا آقایی aghaei.mina11@yahoo.com 3900319475328460043767 3900319475328460043767 No Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی تهران farshad bahramiasl فرشاد بهرامی اصل farshadfba@gmail.com 3900319475328460043768 3900319475328460043768 No Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشگاه علوم پزشکی همدان mitra gholami میترا غلامی mitragholami32@gmail.com 3900319475328460043769 3900319475328460043769 No Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Sevda Fallah Jokandan سودا فلاح جوکندان fallah.sevda@yahool.com 3900319475328460043770 3900319475328460043770 No Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران mohsen dolati محسن دولتی mohsendowlati.69@gmail.com 3900319475328460043771 3900319475328460043771 No Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران sima karimzadeh سیما کریم زاده sima.karimzade@yahoo.com 3900319475328460043772 3900319475328460043772 Yes دانشگاه علوم پزشکی ارومیه