Razi Journal of Medical Sciences

fa تعیین عوامل مرتبط با بهره مندی از انواع خدمات بهداشتی و درمانی Determining Factors related to health services utilization: پزشکی اجتماعی Community Medicine پژوهشي Research زمینه و هدف: دانش و درک بهره مندی و استفاده از خدمات سلامت برای تخصیص منابع و برنامه ریزی های حوزه سلامت ضروری می باشد. اجماع کلی بر این است که نابرابری در بهره مندی از خدمات سلامت ناعادلانه و غیر منصفانه است و سیستم مراقبت های بهداشتی باید دسترسی برابر به مراقبت های بهداشتی را بر اساس نیاز تضمین کند. هدف اصلی پژوهش حاضر شناخت عوامل موثر بر بهره مندی و استفاده از خدمات سلامت بستری و خصوصی در دو بخش دولتی و خصوصی با استفاده از مدل اقتصاد سنجی لاجیت می باشد.<o:p /> روش کار: دامنه زمانی پژوهش حاضر سال 1390 است و مطالعه از بعد مکانی کلیه مناطق شهر تهران را در بر می گیرد. در این پژوهش از پرسش نامه های طرح بزرگ سنجش عدالت در سطح شهر تهران استفاده شده است. داده ها در چند مرحله و در قالب چند مدل لاجیت به تفکیک خدمات بستری، خدمات سرپایی وخصوصی و دولتی مورد بررسی و تفسیر قرار گرفته اند. تمامی مدلهای تخمین زده شده در سطح اطمینان 95 درصد مورد پذیرش هستند.<o:p /> یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که در سال 1390بطور کلی 07/40 درصد از جمعیت تهران از خدمات بهداشتی و درمانی سرپایی و 69/18 درصد نیز از خدمات بستری بهره برده اند. مهمترین دلایل عدم بهره مندی از خدمات سرپایی بطور کلی در سطح شهر تهران در درجه اول وجود دارو در منزل و خوددرمانی، و بعد از آن نداشتن پول و گران بودن خدمات و برطرف شدن مشکل بوده و از بین دلایل عدم بهره مندی از خدمات بستری نداشن پول و گرانی خدمت و نبودن تخصص مورد نیاز خانوارها در محل ارائه خدمت دارای اهمیت بیشتری نسبت به سایر علل بوده است. پس از تخمین مدلهای لاجیت درآمد، تحصیلات، وضعیت اشتغال، بیمه و بعد خانوار بر بهره مندی از خدمات بهداشتی و درمانی موثر تشخیص داده شده اند.<span lang="AR-SA" style="color: black line-height: 150% font-family: "B Nazanin" font-size: 11pt mso-ascii-font-family: BNazanin mso-hansi-font-family: Cambria mso-font-kerning: 16.0pt mso-fareast-font-family: Calibri"> در هر دو گروه خدمات بستری و سرپایی وجود افراد دچار بیماری مزمن در خانوار موثرترین متغیر مدل برآورد شده است. تمامی متغیرهای ذکر شده (بجز متغیر بعد خانوار در مدل لاجیت خدمات بستری) در سطح احتمال 5 درصد معنادار هستند.<span lang="FA" style="color: black line-height: 150% font-family: "B Nazanin" font-size: 11pt mso-ascii-font-family: BNazanin mso-hansi-font-family: Cambria mso-font-kerning: 16.0pt mso-fareast-font-family: Calibri mso-bidi-language: FA"><o:p /> نتیجه گیری:<span lang="AR-SA" style="color: black line-height: 150% font-family: "B Nazanin" font-size: 11pt font-weight: normal mso-ascii-font-family: BNazanin mso-hansi-font-family: Cambria mso-font-kerning: 16.0pt mso-fareast-font-family: Calibri"> سیاستگذاران بخش بهداشت و درمان باید در جهت بهبود دسترسی مالی یا اقتصادی خانوارها به خدمات بهداشتی و درمانی گام بردارند و در این رابطه شناسایی خانوارهای واقع در دهک های پایین هزینه ای، ساکن در مناطق محروم، خانوارهای دارای افراد بالای 60 و زیر 5 سال یا دچار بیماری مزمن کمک شایانی در راستای برنامه ریزی جهت افزایش دسترسی خانوارهای نیازمند به خدمات بهداشتی و درمانی خواهد بود.<o:p /> Background: Having knowledge about utilization of health care services is necessary for resource allocation and scheduling in health sector. The general consensus is that the inequality in the utilization of health care is unjust and unfair and health care systems should ensure equal access to health care based on need.<o:p /> Methods: The main objective of this study was to identify factors influencing the utilization of health services, inpatient and outpatient both in the public and private sectors using logit econometric models. Domain of this study is 2011 and all regions of Tehran are considered. Urban HEART questioners’ data was used in this research. Gathered data were analyzed and interpreted in several stages and in the form of several logit models for inpatient services, outpatient services and private and public services. <o:p /> Results: The research findings showed that in 2011, overall 40.07% of the populations of Tehran have used outpatient health services and 18.69% of inpatient services. The main reasons for not utilization of outpatient services was reported existing of medicine and self-treatment at home and after that were having no money and services expensiveness and resolve the problem. Between reasons for not utilization of inpatient services, having no money and services expensiveness and lack of the expertise required for households were more important than other factors. After estimation of logit models the income, education, employment status, insurance and household size have been diagnosed effective on health services utilization. Existence of patients with chronic disease in households was the most effective factor on health care utilization in both inpatient and outpatient service groups.<o:p /> Discussion: Policy makers in health sector need to improve financial or economical access to health services, and in this regard, the identification of households in the bottom expenditure deciles, living in deprived regions, households with people over 60 and less than 5 years or patient with chronic disease will be a good help for planning for increase in health services accessibility.<o:p /> بهره مندی, خدمات بهداشتی و درمانی, لاجیت Utilization, Health care services, Logit model 61 72 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-1624&slc_lang=fa&sid=1 Soraya Nooraiee Motlagh ثریا نورایی مطلق 3900319475328460027956 3900319475328460027956 No Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran ، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Asma Saber Mahani اسماء صابرماهانی 3900319475328460027957 3900319475328460027957 No Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Mohsen Barooni محسن بارونی 3900319475328460027958 3900319475328460027958 No Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Mohsen Asadi Lari محسن اسدی لاری 3900319475328460027959 3900319475328460027959 No Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران،ایران Mohamad Reza Vaez Mahdavi محمدرضا واعظ مهدوی 3900319475328460027960 3900319475328460027960 No Shahed University, Tehran, Iran دانشگاه شاهد، تهران، ایران Mohammad Hadian محمد هادیان 3900319475328460027961 3900319475328460027961 Yes Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران