fa بررسی متغیرهای دموگرافیک مرتبط با عود سوء مصرف مواد در زنان و مردان مراجعه کننده به مراکز منتخب درمان اعتیاد شهر تهران در سال 1388 اپیدمیولوژی Epidemiology پژوهشي Research <p> <strong> زمینه و هدف </strong>: یکی از مسائلی که پدیده ی اعتیاد را پیچیده تر کرده است عود سوء مصرف مواد است. حدود 50 درصد از معتادان ایرانی پس از ترک به سمت مصرف مجدد مواد روی می آورند. هدف از این مقاله گزارش برخی از متغیرهای دموگرافیک مرتبط با عود سوءمصرف مواد در افراد مراجعه کننده به دو مرکز ترک اعتیاد شهر تهران در سال 1388 می باشد. </p><p> <strong> روش کار </strong>: این مطالعه از نوع مورد- شاهدی با 160 نفر با عود سوءمصرف مواد و 160 نفر در گروه شاهد مراجعه کننده به دو مرکز ترک اعتیاد در جنوب شهر تهران انجام شد. ابزار جمع آوری اطلاعات دو پرسش نامه: 1) محقق ساخته و 2) سنجش سلامت عمومی بود. معیارهای ورود به مطالعه در گروه مورد، داشتن حداقل یک بار سابقه ترک و گذشتن حداقل سه هفته از شروع درمان فعلی؛ و گروه شاهد افرادی بودند که دوره درمان را با موفقیت طی کرده و در زمان انجام مطالعه حداقل یک سال از تکمیل دوره درمان و پاکی آن ها گذشته باشد. تجزیه و تحلیل داده ها به وسیله نرم افزار (16) SPSS و با استفاده از آزمون های آماری توصیفی و تحلیلی صورت گرفت. </p><p> <strong> یافته ها: </strong>میانگین سنی و بعد خانوار گروه مورد کمتر از گروه شاهد بود{ به ترتیب: 7/4- T= (591/2- ، 322/6- = 95% CI ) و 51/2 T= (9114/.، 111/. = 95% CI )}. به عبارتی افراد با سن کمتر و افزایش بعد خانوار به احتمال زیاد عود سوء مصرف مواد نشان می دهند. نتایج تحقیق نیز نشان داد که افراد شاغل و مصرف کننده مواد مخدر اپیوئیدی (تریاک و شیره تریاک ) نسبت به افراد غیرشاغل و مصرف کنندگان مواد محرک و نیمه صناعی مانند کراک و شیشه شانس کمتری برای عود سوء مصرف مواد داشتند{ به ترتیب 159/. OR= (327/.، 113/. = 95% CI ) و 208/. OR= (336/.، 128/. = 95% CI )}. </p><p> <strong> نتیجه </strong><strong>‌ </strong><strong>گیری </strong>: نتایج مطالعه نشان می دهد که متغیرهای فردی، اجتماعی، روحی- روانی و طبی از عوامل مؤثر بر عود سوء مصرف می باشند. شناسایی عوامل مرتبط با عود سوء مصرف مواد می تواند در پیشگویی عود در معتادان کمک کننده باشد و همچنین در طراحی برنامه های پیشگیری و درمان متغیرهای تأثیر گذار بر معضل عود باید مورد هدف باشند. </p> <p> <strong> Background: </strong>The problem of relapse makes the addiction treatment complicated. Almost 50% of Iranian addicts relapse after treatment completion. This paper aimed to report certain demographic variables correlated with relapse in patients referring to two selected addiction treatment centers in Tehran. </p><p> <strong> Methods </strong>: In this case – control study, 160 patients for case group and 160 for the control group were recruited from two of the outpatient addiction treatment centers in southern Tehran. Patient entered the case group if she/he had one episode of completed treatment prior to relapse, and also she/he had been in the current treatment plan for at least 3 weeks. Individuals selected for the control group never had relapse, and had abstained for the last 12 months. For data collection two questionnaires were used: 1) the researcher made questionnaire, 2) General health tool. Using SPSS software 16, descriptive and analytical statistical tests were performed. </p><p> <strong> Results: </strong>The mean age and family members in the case group was less than the control group. In other words, those with decreasing age and increasing no. of family members showed more likely substance abuse relapse { T= -4/7( 95% CI= - 2.5910 - ، 6.3220 ) and T=2/51 (95% CI= 0.9114 ، 0.1110 ( respectively }. Also, the results showed that the proportion of employed individuals and users of opioid drugs had less chance of relapse in comparison with unemployed who consumed semi-synthetic stimulants such as crack and grass{ OR= ./159 (95% CI= ./113 , ./327 ) and OR=./208 (95% CI= ./128 , ./336), respectively }. </p><p> <strong> Conclusions: </strong>The results reveal that socio-demographic variables as well as emotional, psychological and medical traits correlate with relapse in drug abusing individuals. Exploring these correlates may predict the likelihood of relapse among drug users. Also it is suggested when designing treatment and prevention programs variables associated with relapse must be targeted. </p> درمان اعتیاد، عود سوء مصرف مواد، عوامل مرتبط. Addiction treatment, Relapse, Correlates. 63 72 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-1409&slc_lang=fa&sid=1 Shahnaz Rimaz شهناز ریماز 3900319475328460023200 3900319475328460023200 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران Maryam Dastoorpour مریم دستورپور 3900319475328460023201 3900319475328460023201 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران Effat Merghati khoii عفت السادات مرقاتی خویی 3900319475328460023202 3900319475328460023202 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران Shokrolleh Mohseni شکرالله محسنی 3900319475328460023203 3900319475328460023203 Yes Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران