fa برآورد میزان هزینه‌های اقتصادی بیماری‌های عملکردی دستگاه گوارش با استفاده از مدل رگرسیون پارامتری دو بخشی آمار حیاتی Biostatistics پژوهشي Research <p> <strong> زمینه و هدف </strong>: برآورد دقیق هزینه‌های پزشکی یکی از اهداف سیاست‌گزاران مراقبت‌های بهداشتی است. با توجه به ویژگی‌ داده‌های مطالعات بهداشتی و پیچیدگی تحلیل آن‌ها، استفاده از مدل‌های معمولی مناسب نیست. این مطالعه با هدف برآورد میانگین هزینه‌ی اختلالات دستگاه گوارش<strong> </strong>و بررسی برخی از عوامل تاثیرگذار بر آن با استفاده از رگرسیون پارامتری دوبخشی صورت گرفته است.<strong></strong> </p><p> <strong> روش کار: </strong>طی سال‌های 85-86 اطلاعات مربوط به 1907 فرد مبتلا به بیماری‌های عملکردی دستگاه گوارش در مرکز تحقیقات بیماری‌های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران به صورت مقطعی گذشته‌نگر جمع‌آوری گردید.<strong> </strong>برای مدل‌بندی هزینه‌ی بیماری‌های عملکردی دستگاه گوارش، مدل دو بخشی استفاده شد. به‌این ‌صورت که در بخش اول مدل، روی هزینه‌های دو حالتی [صفر و غیر صفر] رگرسیون لوجستیک و در بخش دوم روی هزینه‌های غیر صفر رگرسیون خطی چند متغیره برازش داده شد و تاثیر متغیرهای فردی، میزان توانایی انجام کار، دفعات مراجعه به پزشک، تعداد آزمون‌های تشخیصی، بیمه، تعداد روزهای غیبت از کار یا کاهش کارایی و بستری در بیمارستان<strong> </strong>بر هزینه سنجیده شد.<strong></strong> </p><p> <strong> یافته‌ها: </strong>هزینه‌ی بیماری‌های دستگاه گوارش 93/75 دلار با انحراف معیار 29/122 دلار، حداقل 89/2 و حداکثر 32/1394 دلار برآورد شد. درحالی‌که میانگین هزینه‌ی واقعی در نمونه‌ی مورد نظر 35/78 دلار با انحراف معیار 36/222، حداقل و حداکثر صفر و 81/5183 دلار بوده است. نتایج حاصل از مدل دو بخشی نشان داد، برخی متغیرهای فردی، تعداد روزهای غیبت از کار یا کاهش کارایی و دفعات مراجعه به پزشک در داشتن هزینه و متغیرهای تعداد روزهای غیبت از کار یا کاهش کارایی، دفعات مراجعه به پزشک و بستری در بیمارستان روی هزینه‌های غیر صفر تاثیرگذار است. </p><p> <strong> نتیجه گیری: </strong>هزینه‌ی برآورد شده از این روش به مقدار واقعی نزدیک است. با توجه به پایین‌تر بودن انحراف معیار برآوردهای مدل نسبت به مقادیر واقعی، برآوردهای حاصل از این مدل از دقت بالایی برخوردار هستند. به علاوه این مدل در حداکثر ساختن هزینه‌های صفر که یکی از اهداف ما بوده است، خوب عمل کرده است. <strong></strong></p> <p> <strong> Background: </strong>Accurate estimation of medical costs is one of the health care policymakers' goals. Regarding to the feature of health data and the complexity of their analysis conventional models are not suitable for them. To model these data, all these characteristics should be taken into consideration. This study has estimated the average cost of gastrointestinal tract diseases and some factors influencing this cost using two part regression model. </p><p> <strong> Methods: </strong>During 2006 to 2007 information of total 1907 gastrointestinal tract patients were collected in the research center for gastroenterology and liver disease of Shahid Beheshti University of medical science of Tehran as a retrospective cross-sectional study. For the purpose of modeling gastrointestinal tract disease cost, the two-part model was employed. In the first part, a logistic regression was fitted to the dichotomous events of having zero or positive expense and in the second part a multiple linear regression was fitted to positive expense and the effect of demographic variables, work ability, number of times visiting a doctor, the number of diagnostic tests, insurance, number of days absent from work or reduced efficiency and hospitalization on expense were assessed . </p><p> <strong> Results: </strong>The average costs of gastrointestinal tract diseases and their standard deviations in parametric method were yielded as $75.93±122.29. Minimum and maximum of costs were respectively estimated $2.89 and $1394.32. While the actual average cost was $78.35±222.36, minimum and maximum were respectively zero and $5183.81. The results obtained from the two- part model revealed that "some demographical variables", "number of days absent from work or reduced efficiency" and "number of times visiting a doctor" have influenced having expense and the variables "number of days absent from work or reduced efficiency", "number of times visiting a doctor" and " hospitalization" " have influenced positive expenses. </p><p> <strong> Discussion: </strong>The estimated cost made by this method is close to the true value. According to the lower standard deviation of estimations made by model, compared to the actual values, estimations from this model have high precision. In addition, this model has performed well to maximize zero costs. </p> مدل دو بخشی، هزینه‌های اقتصادی بیماری، رگرسیون پارامتری دو بخشی، بیماری‌های دستگاه گوارش. Two-part model, Economic costs of disease, Two-part parametric regression, Gastrointestinal tract disease. 76 85 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-1400&slc_lang=fa&sid=1 Mohadeseh Shojaei محدثه شجاعی شاهرخ آبادی 3900319475328460022735 3900319475328460022735 No Tarbiat Modarres University دانشگاه تربیت مدرس Anoshirvan Kazemnejad انوشیروان کاظم نژاد 3900319475328460022736 3900319475328460022736 Yes Tarbiat Modarres University دانشگاه تربیت مدرس Farid Zayeri فرید زایری 3900319475328460022737 3900319475328460022737 No Shahid Beheshti University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Mohsen Vahedi محسن واحدی 3900319475328460022738 3900319475328460022738 No Shahid Beheshti University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی