fa بررسی اثر عصاره آبی زعفران برحافظه و یادگیری موش‌های صحرایی نر دیابتی ناشی از تزریق استرپتوزوتوسین (Streptozotocin) فیزیولوژی Physiology پژوهشي Research <p> <strong> زمینه و هدف: </strong>دیابت قندی موجب بروز اختلال در روندهای مرتبط با یادگیری، حافظه و شناخت در جامعه انسانی و حیوانات آزمایشگاهی می گردد. با توجه به وجود شواهد متعدد مبنی بر اثرات بهبود دهنده دیابت بوسیله گیاه زعفران و اثر تقویت کننده مصرف آن بر حافظه و سلامت روان، در این مطالعه اثر تجویز داخل صفاقی و مزمن عصاره گیاه زعفران ( Crocus sativus ) بر یادگیری و حافظه در موش­های صحرایی دیابتی بررسی شده است. </p><p> <strong> روش کار: </strong>در این تحقیق که یک مطالعه آزمایشگاهی می باشد، تعداد 60<strong> </strong>سر<strong> </strong>موش صحرایی نر به دو گروه سالم و دیابتی تقسیم شدند. موش‌های گروه سالم و دیابتی هر کدام به سه زیر گروه عدم درمان و درمان با عصاره آبی زعفران با دوزهای 30 و mg/kg 60 قرار گرفتند. هم چنین هر یک از زیر گروه‌های تحقیق با دو روش ماز Y و جعبه شاتل ( Shuttle box ) مورد آزمون حافظه قرار گرفتند.­ داده های آزمون Y (درصد تناوب رفتار) و جعبه شاتل (تاخیر اولیه و تاخیر حین عبور) در گروه های مختلف با آزمون آنالیز واریانس یک طرفه و تست کمکی توکی ( Tokey ) مورد ارزیابی قرار گرفتند </p><p> <strong> یافته ها </strong>: تیمار موش های دیابتی با عصاره زعفران از افزایش تاخیر اولیه (کاهش اکتساب یادگیری) بصورت معنی­دار جلوگیری نمود (019/0 p< ). هم چنین به دنبال تزریق عصاره با دوز mg/kg 60 از کاهش بارز تاخیر حین عبور (یاد آوری اطلاعات) در موش ­ های دیابتی جلوگیری به عمل آمد (045/0 p< ). داده های آزمون ماز نشان داد که درصد رفتار متناوبی در گروه­های دیابتی تحت تیمار با عصاره30 و mg/kg 60 زعفران نسبت به گروه کنترل بترتیب کاهش معنی دار با 019/ p < و 008/0 p< پیدا کرده اند. </p><p> <strong> نتیجه­گیری: </strong>مصرف مزمن عصاره زعفران بر توانایی نگهداری اطلاعات درانبارهای حافظه و یادآوری آن‌ها درحیوانات دیابتی موثر است ولی موجب بهبود حافظه فضایی در موش ­ های دیابتی نمی­گردد. </p> <p> <strong> Background: </strong>Diabetes mellitus is accompanied with disturbances in learning, memory, and cognitive skills in the human society and experimental animals. Considering the potential anti-diabetic effect of the medicinal plant <i>Crocus sativus</i> (Saffron) and the augmenting effect of its consumption on the memory and mental health, this study was conducted to evaluate the effect of chronic interaperitoneal administration of <i>Crocus.S</i> extract on learning and memory in diabetic rats. </p><p> <strong> Methods: </strong>In this experimental study a total of 60 male rats were divided into normal and diabetic groups. Then, each of these groups was divided into three subgroups. Two of these subgroups received 30 and 60 mg/kg <i>crocus.s</i> extract in the treatment periods, but the third group didn’t receive any treatment. At the end of treatment period, each of these subgroups was evaluated by two ways: Y-maze (alternative behavior percentage) and shuttle box (initial latencies (IL) and step-through latencies (STL)) in passive avoidance test. Finally, obtained data were subjected to one way ANOVA test and post hoc Tokey analysis. </p><p> <strong> Results: </strong>Treatment of the diabetic animals with the extract could antagonized the augmenting effect of diabetics on initial latency (P< 0.05). Also, treatment of the diabetic rats with the extract (60 mg/kg) increased the reduced step through latency time (recall of the data) induced by diabetic in the animals (P< 0.05). However, obtained data from Y maze test show that the extract could not improved the spatial memory disruption due to diabetics. </p><p> <strong> Conclusion: </strong>Chronic <i>Crocus.S</i> injection is effective on the capability of maintaining information in the stores memory and reminding in the diabetic rats. However, the extract could not improve the spatial memory in the diabetic rats. </p> زعفران، یادگیری، حافظه، دیابت قندی. crocus sativus, Learning, Memory, Diabetes mellitus. 44 51 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-1309&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Kiasalari زهرا کیاسالاری 3900319475328460021562 3900319475328460021562 No Department of Physiology, Neurophysiology and Herbal Medicine Research Center, School of Medicine مرکز تحقیقات گیاهان دارویی و گروه نوروفیزیولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه شاهد Mohsen Khalili محسن خلیلی 3900319475328460021563 3900319475328460021563 Yes Department of Physiology, Neurophysiology and Herbal Medicine Research Center, School of Medicine مرکز تحقیقات گیاهان دارویی و گروه نوروفیزیولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه شاهد Leyla Ghanbarian لیلا قنبریان 3900319475328460021564 3900319475328460021564 No Shahed University دانشکده پزشکی دانشگاه شاهد