fa بررسی صحیح بودن مقدار اشعه داده شده در پرتودرمانی سرطان پستان با ترمولومینسانس دوزیمتری فیزیک‌پزشکی Biophysics پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl" dir="rtl">به نظر می‌رسد روش دوزیمتری in vivo روشی مناسب برای اطمینان حاصل کردن ازکیفیت (quality assurance) رادیوتراپی با CO-60 باشد و می‌تواند جزء برنامه روزمره بخشهای رادیوتراپی قرار گیرد. در این بررسی به روش دوزیمتری in vivo مقدار دوز نقاط ورودی و خروجی بدن برای 30 بیمار مبتلا به سرطان پستان در میدان مماسی توسط تراشه‌های ترمولومینسانس (TLD) در بخش رادیوتراپی بیمارستان امام خمینی اندازه‌گیری شد. در این بررسی تراشه‌های TLD در برابر آشکارساز فارمر SSDL ( Secondary Standard Dosimetry Laboratory ) سازمان انرژی اتمی ایران کالیبره شدند. همچنین فاکتورهای اصلاح کننده برای انتقال شرایط مرجع به شرایط بالینی بیمار در ازای تغییر اندازه میدان، فاصله منبع تا سطح پوست، ضخامت، زاویه تابش و پرتوهای پراکنده برگشتی اندازه‌گیری و منحنیهای مربوطه رسم شد. در این تحقیق، برای اندازه‌گیری دوز نقاط میانی بیماران، دوز نقاط ورودی، خروجی و میانی در فانتوم لایه‌ای طراحی شده از جنس پرسپکس اندازه‌گیری شد سپس با دوزیمتری نقاط ورودی و خروجی بیماران با تراشه‌های TLD دوز نقطه میانی محاسبه گردید. دوز نقاط اندازه‌گیری شده با دوز محاسبـــه شده در طرح درمان بیمار مقایســـه و میـــزان انحراف نسبی آنها به دست آمد و نتایـــج کلـــی به صورت هیستوگرام رســـم شـــد. با توجــــه بــــه حداکثـــر خطای مجــــاز توصیـــه شده توسط ICRU ( Internatinal Comission on Radiation Units and Measurements )(5 ± %) میزان خطاهای خارج از استاندارد مشخص شدند. مقایسه هیستوگرام نقاط ورودی، میانی و خروجی با میانگینهای 95/1%، 87/6% و 3/4% و انحراف استانداردهای 5%، 5/6% و 11% اختلاف معناداری را تنها بین نقاط ورودی و میانی نشان داد. با توجه به مقادیر انحراف استاندارد، گستردگی خطا در نقطه خروجی نسبت به نقطه ورودی مشخص می‌گردد که می‌تواند به علت وجود منابع ایجاد کننده خطای بیشتر در این نقطه باشد. تجزیه و تحلیل بیشتر هیستوگرامها به صورت میدانهای جداگانه برای میدانهای مماسی داخلی و خارجی نشان داد که این اختلاف برای نقطه خروجی معنی‌دار می‌باشد(01/0= PValue ) که می‌تواند ناشی از خطای الگوریتمهای محاسباتی و خطاهای مربوط به تنظیم بیمار باشد. بطور خلاصه منابع خطای این تحقیق که توسط دوزیمتری in vivo مشخص شد عبارت بودند از: خطا در الگوریتمهای محاسباتی بخصوص خطا در محاسبه ناهمگنی‌ها و انحنای بیمار، خطا در تنظیم بیمار (set-up) ، حرکت بیمار، خطای خروجی دستگاه و خطای ناشی از انتقال اطلاعات. هدف از انجام این تحقیق تشخیص و تعیین مقدار خطاهای ایجاد شده در پایان درمان بیمار بوده است. بنابراین روش دوزیمتری in vivo می‌تواند نقش مهمی در اجرای کنترل کیفی (Q.C) بخش رادیوتراپی جهت ارتقای کیفی درمان بیماران داشته باشد. </p> In vivo dosimetry seems an appropriate method for quality assurance in radiotherapy with CO-60, which can be considered as a routine program in radiotherapy centers. In this study, entrance and exit dose in tangential fields were measured in phantom for 30 breast cancer patients by using TLD in radiotherapy section of Imam Khomeini Hospital. TLD crystals were calibrated against SSDL (Secondary Standard Dosimetry Laboratory) Farmer chamber of Iran Institute of Atomic Energy. An overall check of basic dosimetry, treatment unit parameter, planning and calculation methods and daily set up of the patients can be determined by combination of entrance and exit dose. Correction factors such as field size, SSD, thickness, angle of incidence and back scattered rays were obtained for difference between reference conditions and clinical situations. Measured dose by in vivo dosimetry was compared with the expected values for entrance, exit and midline points. The obtained mean values for these points were 1.95%, 4.3% and 6.87% with standard deviations of 5%, 11% and 6.5% respectively which showed no significant difference between these points except for entrance and midline points. The more spread of errors in exit point than in entrance point is due to more sources of errors in this point. Analysis of the results, field by field, (medial and lateral tangential fields) showed that this deviation was significant for exit point (P-value=0.01). This is due to calculation algorithms and set up uncertainties. Based on the results of in vivo dosimetry in this work, the sources of uncertainties were due to calculation algorithms, in particularly, around inhomogeneities and patient curvature, set up, mobilization, output and data transfer. The aim of this work was to quantify and determine the uncertainties at the end of treatment stage it is therefore concluded that in vivo dosimetry can be used as a valid tool for quality assurance in radiotherapy centres in order to improve the quality of treatment. Key Words: 1) Radiotherapy 2) Quality Control 3) TLD 4) Breast Tissue ،: 1 – رادیوتراپی ،2 – کنترل کیفی ،3 – ترمولومینسانس دوزیمتری، 4 – بافت پستان Key Words: 1) Radiotherapy 2) Quality Control 3) TLD 4) Breast Tissue 527 533 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-220&slc_lang=fa&sid=1 M Allah Verdi محمود اله‌وردی 3900319475328460014836 3900319475328460014836 No M Esfahani مهبد اصفهانی 3900319475328460014837 3900319475328460014837 Yes F Samiee فرهاد سمیعی 3900319475328460014838 3900319475328460014838 No H Ghera’ati حسین قرائتی 3900319475328460014839 3900319475328460014839 No A.A Sharafi علی‌اکبر شرفی 3900319475328460014840 3900319475328460014840 No