fa تغییرات الکتروکاردیوگرافیک ناشی از هیپرکالمی در بیماران مبتلا به نارسایی حاد و نارسایی مزمن کلیه تحت همودیالیز مزمن کلیه Nephrology پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl"> <strong> زمینه و هدف </strong>: هیپرکالمی یک اختلال شایع در مبتلایان به نارسایی کلیه بوده و به عنوان یک اورژانس در طب داخلی، از اهمیت حیاتی برخوردار است. از طرف دیگر، با توجه به غیر اختصاصی بودن علائم هیپرکالمی و وجود علائم مشابه در خود بیماری زمینه ای امکان بروز عوارض خطرناک هیپرکالمی در آنها وجود دارد که مهمترین این اثرات بر روی میوکارد ایجاد می شود. با توجه به عدم تکامل مکانیسم تطابق پتاسیم در مقابله با هیپرکالمی حاد و عدم سرعت کافی در ایجاد این تطابق در نارسایی حاد کلیه ( Acute Renal Failure ARF )، اثرات توکسیک هیپرکالمی بسیار سریع و در مقادیر پایین تر پتاسیم پلاسمایی رخ می دهد. هدف از این مطالعه مقایسه تغییرات الکتروکاردیوگرافیک ناشی از هیپرکالمی در بیماران مبتلا به نارسایی حاد کلیه و نارسایی مزمن کلیه تحت همودیالیز مزمن بود. </p><p> <strong> روش کار: </strong>مطالعه حاضر یک مطالعه مقطعی تحلیلی است که بر روی بیماران بخشهای همودیالیز بیمارستانهای شهید هاشمی نژاد، شهدای هفتم تیر و حضرت رسول اکرم (ص) در طول مدت سا ل های 82 تا 83 انجام گرفت. در مجموع 138 بیمار مبتلا به نارسایی مزمن کلیه ( End Stage Renal Disease ESRD ) تحت دیالیز مزمن و 91 بیمار مبتلا به ARF بستری در بخش های مختلف بیمارستانی از نظر سطح سرمی الکترولیتها و تغییرات الکتروکاردیوگرافیک با استفاده از نرم افزار آماری SPSS v.11 و تست های آماری t-test و مجذور کای مورد مقایسه قرار گرفت. </p><p> <strong> یافته ها </strong>: از دویست و بیست و نه نفر افراد مورد مطالعه، صد و سی و هشت نفر (60 درصد) مبتلا به ESRD تحت همودیالیز مزمن و 91 نفر (40 درصد) مبتلا به نارسایی حاد کلیه بودند. میانگین میزان پتاسیم سرم در مبتلایان به ARF و ESRD به ترتیب 2/1 ± 66/5 و 91/0 ± 77/5 میلی اکی والان در لیتر بود که تفاوت معنی داری نداشت. ( p=0.4 ) میانگین ارتفاع موج T ، موج R ، و نسبت T/R در بررسی الکتروکاردیوگرافیک بیماران ARF به ترتیب 4/2 ± 3/6 میلی متر، 1/2 ± 7/5 میلی مترو 9/0 ± 3/1 میلی‌متر ودر الکتروکاردیوگرافی ( ECG ) بیماران ESRD به ترتیب 2/2 ± 6 میلی متر، 3/2 ± 6/5 میلی مترو 78/0 ± 2/1 بود که اختلاف معنی داری مشاهده نشد. ( p value به ترتیب: 3/0، 8/0، 7/0). در افراد ARF و ESRD فراوانی peaked tall-T wave با شدت هیپرکالمی ارتباط معنی دار داشت.( P<0.001 ) در وجود هیپرکالمی و هیپوکلسمی هم زمان، شیوع peaked tall-T wave ، میانگین ارتفاع موج R و نیز نسبت T/R در دو گروه ARF و ESRD تفاوتی نداشت در حالی که در هیپرکالمی و هیپوناترمی هم زمان شیوع موج T بلند (peaked tall T-wave) و میانگین نسبت T/R در دو گروه ARF و ESRD تفاوت معنی دار داشت. . ( p value به ترتیب 01/0 و 05/0>) </p><p> <strong> نتیجه‌گیری: </strong>هیپرکالمی شدید، هیپرکالمی در زمینه ARF و همراهی هیپرکالمی و هیپوناترمی احتمال بروز تغییرات قلبی ناشی از هیپرکالمی را افزایش می دهند. در نتیجه این دسته از بیماران دیالیزی نیازمند توجه و مراقبت بیشتری از نظر عوارض قلبی می باشند. </p> <p> <strong> Introduction </strong>: Hyperkalemia is a common disorder among renal failure patients and is considered as an important internal medicine emergency. On the other hand, considering the non-specific symptoms of hyperkalemia and its similarity to the underlying diseases’ symptoms, the occurrence of dangerous side effects is probable. One of the most important effects is on myocardium. Considering the immature mechanism of potassium conformity in confrontation with hyperkalemia in Acute Renal Failure (ARF) patients, the toxic effects of hyperkalemia occurs in lower potassium levels. The aim of this study is comparing the EKG changes due to hyperkalemia in patients with acute and chronic renal failure undergoing chronic hemodialysis. </p><p> <strong> Methods </strong>: The recent study was an analytic cross-sectional one performed on patients hospitalized in hemodialysis ward in Hashemi Nejad, Shohadaye-hafte- tir and Rasoul Akram hospitals, during 1382-1383. The serum electrolyte levels and EKG changes of 138 patients with End Stage Renal Disease (ESRD) who were under chronic hemodialysis and 91 patients with ARF, who were hospitalized in different wards, were measured and evaluated, using SPSS V.11 software and t and Chi Square tests </p><p> <strong> Results </strong>: Among 229 patients, 138 (60%) were ESRD patients who were under chronic hemodialysis and 91 (40%) had acute renal failure. The mean potassium level in ARF and ESRD patients were 5.66 ± 1.2 and 5.77 ± 0.91 mE/l which did not differ significantly (p=0.4). In EKG evaluations, the mean height of T wave, R wave and T/R ratio in ARF patients were 6.3 ± 2.4 mm, 5.7 ± 2.1 mm and 1.3 ± 0.9 mm respectively. These data in ESRD patients were 6 ± 2.2 mm, 5.6 ± 2.3 mm and 1.2 ± 0.78 mm. No significant difference was seen among two groups (P = 0.3, 0.8 and 0.7). In ARF and ESRD patients, there was a significant relationship between peaked tall T wave frequency and hyperkalemia severity (p<0.001). In the simultaneous presence of hyperkalemia and hypocalcemia, peaked tall T wave frequency, mean of R wave height and T/R ratio in ARF and ESRD groups were not significantly different. On the other hand, in the coincidence of hyperkalemia and hyponatremia peaked tall T wave frequency and T/R ratio in ARF and ESRD groups were significantly different. (P <0.05) </p><p> <strong> Conclusion </strong>: Severe hyperkalemia, hyperkalemia in the setting of ARF and the simultaneous presence of hyperkalemia and hyponatremia may increase the probability of cardiac changes. These groups of patients who undergo hemodialysis need vigorous care considering the cardiac complications. </p> تغییرات الکتروکاردیوگرافیک، هیپرکالمی، نارسایی حاد کلیه، نارسایی مزمن کلیه، همودیالیز مزمن Electrocardiographic changes, Hyperkalemia, Acute Renal Failure, Chronic Renal Failure, Chronic Hemodialysis 1 7 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-1031&slc_lang=fa&sid=1 M Jabbari مصدق جباری 3900319475328460015626 3900319475328460015626 Yes Tehran University of Medical Sciences (TUMS) دانشگاه علوم پزشکی تهران H Salehi حسن صالحی 3900319475328460015627 3900319475328460015627 No Tehran University of Medical Sciences (TUMS) دانشگاه علوم پزشکی تهران A Jenabi آریا جنابی 3900319475328460015628 3900319475328460015628 No Tehran University of Medical Sciences (TUMS) دانشگاه علوم پزشکی تهران B Lotfi بهزاد لطفی 3900319475328460015629 3900319475328460015629 No Salamat Pajouhan Nikan Institute موسسه سلامت پژوهان نیکان L Zahedi-Shoolami لیلا زاهدی شولمی 3900319475328460015630 3900319475328460015630 No Salamat Pajouhan Nikan Institute موسسه سلامت پژوهان نیکان A Mouraki احمد مورکی 3900319475328460015631 3900319475328460015631 No Tehran University of Medical Sciences (TUMS) دانشگاه علوم پزشکی تهران