fa بررسی رابطه میزان روی سرم و نوروپاتی محیطی در بیماران همودیالیزی مزمن کلیه Nephrology پژوهشي Research     کاهش سطح سرمی روی یک یافته شایع در بیمارانی که همودیالیز می‌شوند، است. از آن جا که این عنصر یکی از اجزای اصلی تعدادی از سیستم‌های آنزیمی درون سلولی می‌باشد، کمبود آن می‌تواند موجب اختلالات مهمی در بدن شود. چندین مطالعه وجود دارد که ارتباط کاهش روی سرم و تعدادی از اختلالات عصبی از جمله نوروپاتی محیطی را نشان می‌دهد. تاکنون شواهدی که براساس آن بتوان مصرف معمول روی یا اندازه‌گیری سطح سرمی آن را در تمام بیمارانی که همودیالیز می‌شوند توصیه کرد، به دست نیامده است. هدف از این مطالعه بررسی رابطه سطح سرمی روی و سرعت هدایت عصبی در بیمارانی که همودیالیز می‌شوند و هم چنین ارتباط بین کمبود روی سرم و نوروپاتی محیطی بوده است. اگر چنین ارتباطی وجود داشته باشد، اقداماتی که در جهت اصلاح سطح سرمی روی انجام می‌شود می‌تواند نقش مهمی در کاهش شیوع نوروپاتی اورمیک داشته باشند. در این مطالعه مقطعی بررسی الکتروفیزیولوژیک اعصاب حسی و حرکتی اندام‌ها در 67 بیمار غیر دیابتی همودیالیزی مزمن در شهرهای کرمان، رفسنجان. سیرجان و جیرفت انجام شد و تمام بیمارانی که همکاری لازم را داشته و از نظر کاتابولیک در وضعیت ثابتی بودند وارد مطالعه شدند. ابتدا میزان روی سرم این بیماران با روی سرم در 72 فرد سالم گروه شاهد مقایسه شد سپس در 67 بیمار همودیالیزی ذکر شده با حذف تأثیر فاکتورهای کفایت دیالیز(KT/V)، میزان کاتابولیسم پروتئین(PCR)، میزان پاراتورمون(PTH)، فاصله بین 2 دیالیز و طول مدت نگه‌دارنده با دیالیز، ارتباط بین روی سرم با سرعت هدایت عصبی(NCV) و DL(Distal latency) در هر یک از اعصاب اندام تحتانی به صورت مجزا مورد بررسی قرار گرفت. میانگین و انحراف معیار روی سرم در 67 بیمار فوق 05/30±13/94 و در 72 فرد سالم گروه شاهد 8/42±53/104 میکروگرم درصد بود که این تفاوت از نظر آماری معنی‌دار است(05/0P<). در 57% بیماران شواهد الکتروفیزیولوژیک نوروپاتی محیطی و در 33% آن‌ها شواهد بالینی آن وجود داشت. بیش‌ترین عصب درگیر عصب پرونئال سطحی بود و میانگین و انحراف معیار روی در 38 بیماری که در این عصب NCV کم‌تر از حد طبیعی داشتند، 1/25±9/88 و در 29 بیمار دیگر 9/34±99/105 میکروگرم درصد بود که این تفاوت نیز دارای ارزش آماری می‌باشد(03/0P<). از سوی دیگر ارتباط میان روی سرم با NCV در اعصاب حسی سورال(01/0P<) و پرونئال سطحی (05/0P<) و با DL در عصب پرونئال سطحی(01/0P<) دارای ارزش آماری بود. نتیجه آن که نوروپاتی محیطی و کمبود سطح سرمی روی از یافته‌های شایع در بیماران همودیالیزی است و کمبود روی سرم می‌تواند یکی از عوامل موثر در ایجاد نوروپاتی محیطی باشد. عدم وجود ارتباط بین روی سرم و DL و NCV اعصاب حرکتی در بیماران مورد مطالعه می‌تواند به علت شدت درگیری کم‌تر اعصاب حرکتی در جریان اورمی باشد Zinc deficiency is a common finding in hemodialysis patients. This element is an essential constituent of some intracellular enzymatic systems, so zinc deficiency is associated with several disorders. Some neurologic distrubances as peripheral neuropathy associated with zinc deficiency have been described in human. At present there is no sufficient data to recommend the measurement of zinc level or routine use of its supplements in all hemodialysis patients. This study was done to evaluate the relationship between zinc deficiency and peripheral neuropathy. If this relationship can be confirmed, the improvement of plasma zinc by zinc supplementation may provide an effective therapy for uremic neuropathy. In this cross-sectional study, the electrophysiologic evaluation of sensory and motor nerves, were done in 67 nondiabetic chronic hemodialysis patients in Kerman, Rafsanjan, Sirjan and Jiroft. All cooperative patients with stable catabolic states were included in this study. At first, zinc level of these 67 patients was compared with its level in 72 healthy control persons. Then, for each nerve in lower limbs, the relationship between serum zinc and nerve conduction velocity(NCV) and distal latency(DL) was evaluated. The intervention effect of dialysis adequacy(KT/V), protein catabolic rate(PCR), serum PTH, dialysis interval and dialysis treatment duration was eliminated in this analysis. Serum zinc concentration was significantly low in 67 hemodialysis patients compared to 72 healthy controls(94.13±30.05 versus 104.53±42.8) (P<0.05). Fifty-seven percent of cases had electrophysiologic findings of peripheral neuropathy and 33% of them had clinical findings of it. Superficial peroneal nerve was the most common involved nerve in these patients. In 38 cases sup peroneal NCV was lower than normal. Zinc level of these patients was significantly lower than other 29 cases(88.9±25.1 versus 105.99±34.9) (P<0.03). On the other hand the relationship between serum zinc and NCV was significant for sural(P<0.01) and sup peroneal(P<0.05). The relationship between serum zinc and DL was also significant for sup peroneal(P<0.01). In conclusion, zinc deficiency and peripheral neuropathy are two common findings in hemodialysis patients. This study can confirm the relation between zinc deficiency and peripheral neuropathy in sensory nerves. Absence of this relation for motor nerves may be due to less severe involvement of them during uremic neuropathy. ،1 – نوروپاتی محیطی ،2 – سرعت هدایت عصبی ،3 – روی ،4 – همودیالیز ، 5 – اورمی Key Words: 1) Peripheral neuropathy 2) Nerve conduction velocity 39 47 http://rjms.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-139&slc_lang=fa&sid=1 F Rashid Farrokhi فرین رشیدفرخی 3900319475328460015035 3900319475328460015035 Yes A.R Asadi علیرضا اسدی 3900319475328460015036 3900319475328460015036 No V Moazed وحید معاضد 3900319475328460015037 3900319475328460015037 No